پسندیده‌ترین انسان نزد پروردگار در گفتار امام‌سجاد (ع)

حجت‌الاسلام دکتر محمدرضا جواهری - عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد

کد خبر: ۱۲۲۳۹۳

تاریخ : ۰۱ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۴:۱۸

نوشته

پسندیده‌ترین اشخاص در پیشگاه خداوند متعال کیست؟ اهل‌بیت (ع) در موقعیت‌های مختلف بالاترین ارزش‌ها را در پاسخ این سؤال به همگان آموزش داده‌اند. در یک حدیث امام‌حسین (ع) فرموده‌اند: ان ارضاکم عندا... اسبغکم (اسعاکم) علی عیاله (الکافی، ج ۴، ص ۱۱ و ج ۸، ص ۶۹- من لا یحضره‌الفقیه، ج ۴، ص ۴۰۸- تحف العقول عن آل الرسول علیهم السلام، ص ۲۷۹- مجموعه ورام، ج ۲، ص ۱۲۰- الوافی، ج ۱۰، ص ۴۳۵ وج ۲۶، ص - بحارالانوار، ج ۷۸، ص و ۱۳۶ وسایل‌الشیعه، ج ۷، ص ۳۵۱). به راستی پسندیده‌ترین شما نزد خداوند بخشنده‌ترین (کوشنده‌ترین) شما بر خانواده و همسر و فرزندان است.

در این حدیث جمله «ارضاکم عندا...» حکم مقدمه برای بخش بعدی را دارد. انسانی که خداوند از او بیش از دیگران راضی و خشنود است کیست؟ در جمله بعدی چنین انسانی که کارش، مورد رضایت پروردگار است معرفی می‌شود. این انسان نمونه و برتر آن انسانی است که بیش از دیگران به فکر خانواده‌اش است. «اسبغکم علی عیاله» شخصی است که نعمت را برای خانواده‌اش تمام کرده است.

انسانی که خانواده‌دار است و سراسر روز، با همه توان و هوش در پی تأمین نیاز‌های اقتصادی خانواده و کسب روزی حلال برای مخارج زندگی است تا نیاز‌های حقیقی همسر و فرزندان را فراهم سازد و گشایش ایجاد کند و آنان را به رفاه برساند. تنبل و بی‌کار و بی‌حال نیست؛ کوشش می‌کند نعمت را بر همسر و فرزندان تمام و مشکلات آنان را برطرف کند و رفاه و سلامت اخلاقی را برای آنان برقرار سازد.

در برخی نسخه‌ها «اسعاکم علی عیاله» دارد. چه اسبغکم باشد و چه اسعاکم کلمه افعل تفضیل است. همه انسان‌ها به فکر هزینه‌های خانواده خویش‌اند، اما بخشنده‌ترین آنان به خانواده که در کسب حلال و خدمت به خانواده نمونه و پیش‌گام است پسندیده‌ترین فرد در نزد خدای سبحان است.

«اسعاکم» از ماده سعی است یعنی کوشنده‌ترین و پرتلاش‌ترین و پرکارترین انسان‌ها که بیش از دیگران خشنودی خداوند را دارند. او شخصی است که برای تأمین هزینه زندگی همسر و فرزندان در کسب‌و‌کار با همه طاقت و توان، کوشش می‌کند. او انسان پیشرو در جلب رضایت ذات حق است.

«علی عیاله» در این حدیث خانواده‌داری و همسر و فرزند‌داری را می‌رساند. آدم عیالواری که برای خانواده‌اش وسایل معیشت و مسکن و پوشش مناسب را فراهم می‌سازد و از هیچ کوششی دریغ نمی‌کند. کسی که کم‌کاری در کار و کسب و تلاش اقتصادی ندارد.

کسی که خانواده‌اش را دوست دارد و در صدد تمام کردن نعمت برای آن‌هاست. کسی که تلاش و کوشش برجسته برای تأمین نیاز‌های خانواده دارد و دنبال کسب امکانات لازم برای زندگی از راه مشروع است. کسی که درآمدهایش را درست در فراهم ساختن زندگی مطلوب اقتصادی برای همسر و تربیت فرزندان به کار می‌گیرد. چنین کسی آن چنان ارجمند و با ارزش است که در پیشگاه خداوند روسفید است و نیکوترین انسان‌ها در نزد آفریدگار جهان است.