حرکت پرشتاب پروژه‌های عمرانی شهر مشهد

معاون عمران، حمل ونقل و  ترافیک شهرداری مشهد در گفت وگویی دو ساعته با شهرآرا از آخرین وضعیت حوزه عمران و حمل ونقل شهری گفت.

کد خبر: ۱۳۴۳۹۸

تاریخ : ۲۲ آبان ۱۴۰۱ - ۱۲:۰۷

نوشته

علیرضا ظهیری | شهرآرانیوز؛ درحالی بیش از یک سال از فعالیت مدیریت شهری در دوره ششم می‌گذرد که این روز‌ها پس از تمرکز شهرداری بر تکمیل پروژه‌های نیمه تمام شهری باید به تدریج شاهد به ثمر نشستن بخشی از تلاش‌های خادمان شهر بهشت در حوزه‌های مختلف و تعریف پروژه‌های جدید و ریل گذاری برای آینده بهتر شهر باشیم.

در همین راستا قرار است با بررسی آخرین وضعیت اقدامات و برنامه‌های معاونت‌های شهرداری مشهد علاوه بر ترسیم زنجیره‌ای از تلاش‌های مدیران شهری برای ارائه خدمات مطلوب به زائران و مجاوران بارگاه منور رضوی، با نگاهی نقادانه، به ریز و درشت این برنامه، چالش‌های کنونی مشهدالرضا (ع) و دستورکار‌های لازم برای ترقی زیست پذیری شهری در حوزه‌های متنوع بپردازیم. از همین رو در سلسه گزارش هایی، به سراغ معاونان شهردار مشهد برای واکاوی عملکردشان از ابتدای دوره ششم تاکنون و بررسی چشم اندازه‌های ترسیمی برای معاونت‌های مختلف خواهیم رفت.

در این راستا در نخستین گام به سراغ معاونت عمران، حمل ونقل و ترافیک شهرداری مشهد به عنوان پیشانی اقدامات مدیریت شهری رفتیم تا در نشستی دو ساعته با سکاندار این مجموعه آخرین وضعیت پروژه‌های عمرانی شهرمان، برنامه او برای بازگشایی گره‌های حمل ونقلی شهر، ساخت پارکینگ، برنامه ریزی برای توسعه حمل ونقل پاک در کلان شهر مشهد و دیگر موضوعات مرتبط با این معاونت را جویا شویم.

سیدخلیل منبتی به واسطه مدیریت بر این مجموعه عریض و طویل حرف‌های زیادی برای گفتن دارد؛ شنیدن حرف‌های این مدیرشهری از ساخت و ساز در کوچه و خیابان‌ها تا حرکت شهرداری به سمت حمل‌و‌نقل پاک خالی از لطف نیست.

۸۰۰ پروژه عمرانی فعال درشهر

بودجه حوزه عمران، حمل ونقل و ترافیک شهرداری مشهد در سال جاری چه میزان است؟

اکنون فصل بودجه است. بودجه این معاونت در شهرداری مشهد در سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۶ هزار میلیارد تومان است که این بودجه برای فعالیت‌های سه اداره کل و ۹ شرکت و سازمان تابعه این معاونت در نظر گرفته شده است. در اصلاح بودجه جابه جایی‌هایی را برای بودجه پروژه‌ها در دستور کار داریم تا بتوانیم بودجه امسال را در زمان مورد نظر جذب کنیم. امیدواریم با تحقق این بودجه، برنامه‌های این حوزه هر چه سریع‌تر عملیاتی شود و پروژه‌هایی که آغاز شده و همچنین تعدادی از پروژه‌هایی که از قبل باقی مانده است، زودتر به پایان برسد.

بودجه امسال حوزه معاونت عمران برای چند پروژه شهری است؟

بودجه‌ای که برای امسال در حوزه عمران، حمل ونقل و ترافیک شهرداری مشهد در نظر گرفته شده، برای هزار پروژه شهری است که اکنون فعالیت در بیش از ۸۰۰ پروژه آغاز شده است. با این حال برخلاف ادعای برخی افراد، فعالیت‌های عمرانی در شهر در حال انجام است و در حال حاضر نیز بیش از هزارمیلیارد تومان پروژه در دست اجرا داریم که بیشتر این پروژه‌ها برای حاشیه شهر تعریف شده است. تمرکز بر حل وفصل مشکلات ریز و درشت شهروندان، اعتقاد ما در این دوره مدیریت شهری است. با توجه به اینکه حاشیه شهر مشکلات متعددی دارد، سامان دهی وضعیت نابسامان این مناطق در دستورکار است.

چند درصد از بودجه عمرانی شهر مشهد مربوط به حاشیه شهر است؟

بیش از ۳۵ درصد از بودجه عمرانی مصوب سال ۱۴۰۱ شهرداری مشهد به حاشیه این شهر اختصاص یافته است. مشهد در بخش اختصاص بودجه به مناطق حاشیه شهر نیز پس از تهران در رتبه دوم قرار دارد.

اتصال شرق به غرب با اجرای پروژه کرانه شمالی

چه میزان از پروژه‌های تعریف شده و در دست اجرای شهرداری مشهد، بزرگ مقیاس است؟

با توجه به اجرای عملیات‌های عمرانی براساس نیاز‌های واقعی مردم، بیشتر پروژه‌های ما ریزمقیاس و در راستای حل مشکلات واقعی مردم است. در مجموع ۱۰ پروژه کلان شهری نیز در دست اجرا داریم و اجرای پروژه کرانه شمالی به طول ۳۰ کیلومتر با هدف اتصال شرق به غرب مشهد، اجرای پروژه خیام شمالی و جنوبی و اتصال خیام شمالی به کرانه شمالی و پروژه بولوار نماز با هدف اجرای یک تونل یا اجرا از کرانه کوه‌های جنوبی برای اتصال این بولوار به بولوار شهید برونسی که در دست مطالعه است، از جمله پروژه‌های کلان شهری در دوره ششم مدیریت شهری محسوب می‌شود.

پروژه کرانه شمالی چیست؟

این پروژه منتهی الیه سمت شرق شهر در حاشیه کشف رود را به بولوار نماز متصل می‌کند. یکی از مشکلات شهرمان محور‌های مواصلاتی این کلان شهر است و تراکم جمعیتی در بخش‌هایی از آن سبب شده است ترافیک در برخی معابر نظیر بولوار وکیل آباد یا بزرگراه پیامبر اعظم (ص) در برخی ساعات روز قفل شود؛ از همین رو هم و غم مدیریت شهری در این دوره تأکید بر حل این گره در حوزه حمل ونقل است.

برخی عنوان می‌کنند که فعالیت‌های عمرانی شهر با کندی پیش‌ می‌رود. برنامه شما برای سرعت بخشی به پروژه‌های نیمه تمام چیست؟

درباره کندی کار باید گفت که برخی پروژه‌ها هنوز به مرحله مطالعه نرسیده اند یا مطالعات آن در دست اقدام است. در این دوره، سعی شده است همه پروژه‌ها پس از انجام مطالعات اجرا شود. ما می‌توانیم اکنون عملیات اجرایی بولوار نماز و اتصال آن به بولوار شهیدبرونسی را آغاز کنیم، اما می‌خواهیم کار با مطالعه همراه باشد. درباره پروژه‌هایی نظیر رودپارک نیز قرارداد پیمانکار به پایان رسیده و ختم پیمان انجام شده است.

یکی از موضوعاتی که شهردار مشهد بر آن تأکید دارد، توسعه شهر به سمت شرق است. پروژه‌های عمرانی در تسهیل این موضوع اثر گذارند؟

اجرای عملیات کرانه شمالی، اقدامی محرک برای توسعه به سمت شرق است. مشهد در سمت شرق فضای باز زیاد است. از طرفی در حال حاضر، دیگر حرم از نظر جغرافیایی در مرکز شهر نیست؛ از این رو با ایجاد شبکه معابر در بخش شرقی می‌توان به توسعه شهر به این سمت کمک کرد.

اجرای پوشش تایل فرش در همه معابر هم عرض شهر

شاهد اجرای آزمایشی تایل فرش در برخی معابر شهر به جای آسفالت مرسوم هستیم. درباره اجرای عملیات تایل فرش در معابر شهر توصیح دهید؟

عملیات تایل فرش به صورت قطعات بتنی در معابر شهری اجرا می‌شود. استفاده از این مدل روکش برای معابر دارای محاسن فراوانی است که یکی از آن‌ها اجرای عملیات‌های مختلف تخریبی بدون آسیب جدی به معبر است. هم اکنون آسیب به معبر، وضعیت نامناسبی برای آسفالت و معابر شهری ایجاد کرده است. باید به این موضوع نیز اشاره کرد که تایل فرش علاوه بر زیبایی بصری، در تابستان بسیار کم، گرما را انعکاس می‌دهد؛ این ویژگی درباره آسفالت برعکس است و گرمای تابستان باعث ترکیدگی آسفالت معابر می‌شود؛ بنابراین اجرای تایل فرش بتنی در برخی معابر فرعی یا حتی برخی معابر اصلی، از برنامه‌هایی است که مدیریت شهری بر آن تأکید می‌کند.

اجرای عملیات تایل فرش در معابر نسبت به آسفالت برای شهرداری به صرفه‌تر است؟

بی شک اجرای تایل فرش به صرفه‌تر است. با توجه به قیمت فعلی قیر، هزینه تولید آسفالت در حال حاضر زیاد است که این هزینه در تایل فرش کمتر است. ازطرفی در طولانی مدت، به دلیل راحتی برداشته شدن تایل فرش در صورت ترکیدگی لوله و جای گذاری آن پس از تعمیرات زیرسطحی تأسیسات شهری بدون هیچ تغییری در کیفیت، هزینه‌های نگهداری هم کاهش می‌یابد. با توجه به برنامه ریزی‌های صورت گرفته، قرار است در معابر دارای کمتر از ۱۲ متر، به جای آسفالت، عملیات تایل فرش اجرا شود؛ این معابر بیشتر در حاشیه شهر قرار دارد. البته اکنون نیز عملیات تایل فرش در برخی معابر شهرمان مانند معابر بولوار شاهنامه اجرا شده است.

برنامه امسال مدیریت شهری برای اجرای عملیات آسفالت یا تایل فرش در معابر شهری چیست؟

همه معابر شهری که به آسفالت نیاز دارد، در دستورکار ما قرار دارند، اجرای عملیات حداکثری آسفالت در معابر حاشیه شهر است؛ زیرا وضعیت برخی از این معابر به گونه‌ای است که با یک بار بارندگی دچار گل ولای می‌شود.

۱۰۰ هزار موتوربرقی در راه مشهد

شهرداری مشهد با ایجاد مسیر‌های دوچرخه و بهره‌برداری از پروژه «بایدو» در بخش حمل ونقل پاک، گام بزرگی برداشته است؛ برای توسعه این مدل حمل‌ونقل، چه برنامه‌ای دارید؟

پروژه بایدو جای بحث دارد. اینکه ما انتظار داشته باشیم فردی از منزل خود تا محل کارش را با دوچرخه طی کند، انتظاری نامعقول است. سیستم دوچرخه شهری باید ویژه مسیر‌های کوتاه باشد. وقتی موضوع دوچرخه‌سواری در شهر مطرح شد، برای بسیاری از محور‌ها مسیر طراحی شد، اما امروز شاهد‌یم که از برخی از آن مسیر‌ها هیچ دوچرخه‌ای رد نمی‌شود. در همین راستا با پلیس راهور هماهنگ کرده‌ایم تا برای کاهش تصادفات منجر به جرح و فوت، این مسیر‌ها در‌اختیار موتورسواران قرار گیرد و این موضوع در‌حال بررسی مجدد است.

شهرداری مشهد در حوزه حمل‌ونقل پاک نیز اقدام مثبتی انجام داده است؛ بدین‌صورت که قرار است موتوربرقی جایگزین موتور بنزینی شود. در طرح قبلی، قرار بود موتور برقی فقط به اشخاص خاص و فقط با سود ۴‌درصد تحویل شود، اما شهرداری مشهد با فراهم‌کردن ۱۰۰ هزار موتوربرقی بنا دارد این وسیله نقلیه پاک را به‌صورت قسطی و با سود کم در اختیار شهروندان قرار دهد.

اخیرا برخی معابر شهر از پوشش طرح الیت خارج شده‌اند؛ این روند ادامه خواهد یافت؟

با مطالعات انجام‌شده، برخی معابر شهر، از پوشش الیت خارج شده‌اند و وضعیت دیگر معابر نیز در دست مطالعه است، اما در محور‌هایی که نیاز است خودرو‌ها ساعت‌های طولانی در آن معابر پارک نکنند، طرح الیت همچنان برقرار است.

توسعه همه‌جانبه حمل و نقل عمومی اولویت مدیریت شهری

قطار شهری
در این دوره مدیریت شهری وعده کرده است که تا سال ۱۴۰۳، ۶ کیلومتری از خط ۳ از میدان شهدا تا پایانه مسافربری امام رضا (ع) تکمیل می‌شود شهرداری با توجه به، اما و اگر‌ها در زمینه بودجه تحقق دولتی برای این موضوع چه تدبیری اندیشیده است؟

به ازای هر کیلومتر پیشروی در مترو، ۱۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار لازم است. به منظور سرعت بخشی به پروژه ساخت مترو مشهد قرار بود دولت کمک کند و بر اساس مسائل مطرح شده امسال حداقل ۱۴۰۰ میلیاردتومان اعتبار به دست ما برسد که این رقم کم و کمتر شد و به ۸۰۰ میلیاردتومان اوراق مشارکت رسید که بازپرداخت ۵۰ درصد آن هم برعهده شهرداری است؛ با این رقم در سال جاری فقط می‌توان نیم کیلومتر از مترو را ساخت.

دولت در حال حاضر چندین هزار میلیارد تومان از محل‌های مختلف به شهرداری مشهد بدهکار است و مردم مشهد باید بدانند که هزینه یک سفر آن‌ها با مترو ۱۰ هزارتومان است، اما شهروندان از این مبلغ فقط ۱۲۰۰ تومان را پرداخت می‌کنند و مابقی را شهرداری یارانه می‌دهد. این هزینه‌های سنگین بر دوش شهرداری است. پس بهتر است دولت بهره‌های بانکی برای پروژه‌های عمرانی را صفردرصد حساب کند و برای موضوعات مربوط به ساخت مترو چاره‌ای بیندیشد.

با توجه به مسائل و مشکلاتی که مطرح شد، آیا این فاز مهم از خط ۳ مترو مشهد که متصل کننده شبکه ریلی، فرودگاهی و پایانه‌ای به حرم مطهر رضوی است تا سال ۱۴۰۳ به بهره برداری می‌رسد؟

ما برای تحقق این وعده امیدواریم و از منابع داخلی خود شهرداری کار را پیش می‌بریم؛ زیرا اگر این بخش از مترو مشهد تکمیل شود، تحولی بزرگ در شبکه مترویی شهر ایجاد خواهد شد و تعداد مسافر که اکنون به صورت میانگین ۲۰۰ هزار نفر در روز است، به یک میلیون افزایش خواهد یافت. با توجه به اینکه مشهد فقط متعلق به مردم این شهر نیست و به صورت سالانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون زائر به مشهد سفر می‌کنند، باید به این شهر توجهی ویژه و نگاهی ملی شود.

اتوبوس
از سال گذشته، شاهد نوسازی بخشی از ناوگان اتوبوس رانی هستیم؛ این وضعیت ادامه خواهد داشت؟

توجه به حمل ونقل عمومی شهر جزو تأکیدات دوره ششم مدیریت شهری بوده و سازمان اتوبوس رانی هم پاشنه آشیل خدمت رسانی شهرداری در بخش حمل ونقلی است. با توجه به اهمیت این موضوع، در یک سال گذشته، ۱۲۰ دستگاه اتوبوس نو وارد شهر شده که تحولی بزرگ در ارائه خدمات به شهروندان است.

همچنین در این مدت ۲۷ دستگاه اتوبوس بازسازی شده و به چرخه خدمت رسانی بازگشته است. قرارداد ۱۳۲ دستگاه اتوبوس دولتی و تفاهم نامه ۹۰۰ دستگاه اتوبوس نیز به امضا رسیده است و امیدواریم تا پایان سال ۱۴۰۲ وعده اضافه شدن اتوبوس‌های نو به شبکه اتوبوس رانی شهر در صورت تأمین منابع مالی، محقق شود. اخیرا نیز با ورود میدل باس به خطوط شهری، خدمت رسانی شبکه اتوبوس رانی کیفیت بهتری یافته است.

درراستای توجه به مناطق حاشیه شهر، خطوط صدتومانی که به نوعی رایگان محسوب می‌شود، راه اندازی شده است تا شهروندانی که محل سکونتشان از خطوط اصلی اتوبوس رانی و مترویی دور است، با استفاده از این خطوط به خطوط اصلی شهر منتقل شوند. در حال حاضر، حدود هفت خط صدتومانی راه اندازی شده و این خطوط درحال افزایش است.

موضوعی ازسوی اعضای شورای شهر مشهد مطرح شده است مبنی بر رایگان شدن خدمات اتوبوس رانی مشهد؛ برای این کار چه تدبیری اندیشیده اید؟

ما نیز دوست داریم خدمات حمل ونقل عمومی در شهر رایگان باشد، اما باید به این نکته توجه کرد که این کار به تأمین منابع مالی فراوان نیاز دارد و از طرفی شبکه اتوبوس رانی شهرمان شبکه بزرگ و پرهزینه‌ای است. با وجود همه هزینه‌های جانبی می‌توان با درنظرگرفتن برخی تهمیدات برای اقشار خاص جامعه، سرویس دهی اتوبوس رانی را رایگان کرد، اما این کار باید با کارشناسی و مطالعه صورت گیرد.

تاکسی
در مشهد حدود ۱۲ هزار تاکسی فعال وجود دارد که حدود نیمی از این ناوگان، نیازمند نوسازی است، اما با توجه به خارج شدن خودرو سمند و ۴۰۵ از چرخه تولید و هزینه زیاد دیگر خودرو‌های تولید شده در داخل، این نوسازی هم اکنون ممکن نیست. برای نوسازی ناوگان تاکسی رانی چه برنامه‌ای پیشنهاد می‌کنید؟

شهرداری مشهد برای نوسازی این ناوگان، بخش زیادی از بهره بانکی نوسازی ناوگان تاکسی رانی را که حدود ۱۴ درصد بود، تقبل می‌کند، اما اتفاقات اخیر سبب بروز برخی مشکلات شده است. سرمایه گذارانی هستند که اعلام آمادگی کرده اند تا با واردات خودرو به عنوان تاکسی و سرمایه گذاری در این بخش، نیاز شهر را رفع کنند. یکی از این سرمایه گذاران، توان واردات ۱۰ تا ۲۰ هزار خودرو به عنوان تاکسی را دارد، اما این اقدام به مجوز از مراجع ذی صلاح نیاز دارد و متأسفانه در این مسیر، قفل‌هایی زده شده است که سبب شده این مدل‌های کاری به ثمر ننشیند.

ایجاد پارک‌سوار در هسته مرکزی شهر

یکی دیگر از نیاز‌های شهرمان به ویژه در هسته مرکزی و مراکز پر رفت وآمد شهری، تأمین پارکینگ است. مدیریت شهری برای این موضوع چه برنامه‌ای دارد؟

ساخت پارکینگ باید با انجام کار کارشناسی صورت گیرد. به عنوان نمونه در اطراف حرم مطهر رضوی هرچه پارکینگ بیشتری ساخته شود، تشویق به استفاده از خودرو شخصی هم بیشتر می‌شود؛ بنابراین باید به فکر ایجاد پارک سوار باشیم؛ به این معنی که پارکینگ نزدیک پایانه‌های حمل ونقل عمومی ایجاد شود و شهروندان خودرو خود را در این پارکینگ‌ها پارک کرده، سپس برای سفر خود در شهر از ناوگان حمل ونقل عمومی استفاده کنند.

البته شهرداری مشهد اکنون دو پارک سوار، یکی پارکینگ مجد و دیگری پارکینگ آزادی را راه اندازی کرده است، اما متأسفانه شهروندان از این دو پارکینگ استقبال نمی‌کنند؛ بنابراین در این زمینه به فرهنگ سازی نیاز داریم. البته مطالعات برای ساخت پارکینگ به ویژه در مناطق نزدیک به حرم مطهر رضوی ادامه دارد. همچنین عملیات ساخت پارکینگ توحید در حال اجراست و در آینده نزدیک، پارکینگ هشت آباد نیز در میدان شهدا به بهره برداری می‌رسد.

پارکینگ‌های مکانیزه دوباره به چرخه فعالیت باز‌ می‌گردند؟

برنامه ما این است که پارکینگ‌های مکانیزه فعال شوند؛ این پارکینگ با استفاده از فضایی کم می‌تواند تعداد زیادی خودرو را در خود جای دهد. شهرداری مشهد این اقدام را برای مناطق مختلف شهری انجام می‌دهد.