بازآفرینی شهری، فرصت ارزش‌آفرینی بافت‌های ناکارآمد

احمد افسری مدیر دفتر تسهیلگری محله نوده

کد خبر: ۱۵۰۹۸

تاریخ : ۲۸ دی ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۸

نوشته

امروزه یافتن راه‌حل‌های مناسب در برون‌رفت بافت‎های ناکارآمد و فرسوده شهری از وضعیت موجود به‌عنوان یک چالش اساسی در حوزه مدیریت کلان‌شهری مورد توجه تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران شهری قرار گرفته است. بازآفرینی شهری از زمان پیدایش خود به‌عنوان یک سیاست‌گذاری متمایز در دهه۱۹۷۰ تا امروز موفق شده است نشان دهد که زمینه سیاست‌گذاری عمومی با رشد مجدد فعالیت اقتصادی، بازسازی عملکرد و نقش اجتماعی مردم، تزریق مجدد کیفیت محیطی فضا‌های عمومی در مکان‌هایی که این عناصر تخریب‌شده‌اند، سروکار‌دارد. روش بازآفرینی فعلی پذیرفته است که مداخلات باید فراتر از توسعه مجدد فیزیکی حرکت کنند. هنر‌های عمومی در برگیرنده هر یک از رشته‌های هنری کلاسیک یا معاصر مانند مجسمه‌سازی، نقاشی‌دیواری و برجسته‌کاری و... است. یکی از مصداق‌های مشخص آن نقاشی‌دیواری است که از طریق پیش‌بینی سطوح دیواری مشخص که به لحاظ کیفیت نما دارای شرایط نامساعدی هستند، تحت‌تأثیر شرایط آب‌وهوایی و محافظت نشدن و نگهداری نکردن به دلایل مختلف درحال فرسایش هستند، ریزش مصالح ساختمانی دیواره ساختمان‌ها را با تهدید جدی مواجه کرده است و در نهایت چهره زشتی به شهر داده است، کاربرد مؤثری دارد. از نظر کالبدی نقاشی‌های‌دیواری قادر است به تغییر محلات روبه‌زوال شهری کمک کند تا به شهری سرزنده و پر جنب‌وجوش تبدیل شود. از جنبه اجتماعی در ایجاد زندگی جدید شهری به‌واسطه خلق فرصت‌هایی برای مردم محلی و گردشگران مؤثر خواهد بود. امنیت اطراف شهر برای بازدیدکنندگان را افزایش می‌دهد که دلیل آن ترس از ارتکاب جرایم است. درنهایت اقتصاد و کسب‌وکار محلی به‌دلیل ایجاد فرصت حضور گردشگر و  بازدیدکننده بهبود می‌یابد؛ بنابراین هنر با ارتقای فضا‌های عمومی قادر است به‌عنوان روشی برای بازآفرینی شهر‌ها درنظر گرفته شود. جنبش هنر‌های عمومی می‌تواند به‌وسیله هنرمندان محلی آغاز شود تا فرصتی برای مشارکت مردم محلی در مسیر تعریف شده ایجاد کند.
از سوی دیگر هنرمندان محلی به حمایت نیاز دارند که تنها توجه به این هنرمندان و شنیدن ایده‌هایشان می‌تواند اثرگذار باشد، چنان‌که دفتر شتاب ایده در مشهد به جمع‌آوری و پالایش ایده‌های مردمی در حوزه‌های مختلف پرداخته است. در این بخش نیز هنرمندان وارد گود شدند.
طبق اعلام گروه شتاب ایده، دفاتر توسعه محله مشهد افرادی از محله را که دارای ایده‌هایی در حوزه‌های مختلف بودند، برای شرکت در استارت‌آپ معرفی کردند. این ایده‌ها در روز اول استارت‌آپ از طرف افراد بیان شد. از میان تقریبا ۹۰ ایده مطرح شده ۳۷ ایده غربال و از میان ۳۷ ایده ۱۱ ایده برتر انتخاب و برای تیم‌سازی معرفی شدند. در ادامه نیز برای هر تیم عضوگیری شد.
ایده اصلی که برای تیم انتخاب شد، نگارخانه محله بود. در واقع افرادی که از محله نوده در تیم ایده‌پردازی شرکت کردند، همگی هنرمندان این محله بودند. هرکدام هنری داشتند و دلشان می‌خواست محلی هم برای در معرض نمایش گذاشتن هنرشان در محلات وجود داشته باشد. تیم ایده محله نوده متشکل از آقایان و بانوان در سنین مختلف از ۲۲ سال تا ۵۰ سال هستند. آن‌ها هنرمندانی هستند که طرحشان در همه جای شهر اجرا می‌شود.