چرا تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی کم است؟

تعداد نمایندگان زن در نهاد قانون گذاری جمهوری اسلامی ایران همواره محدود و انگشت شمار بوده است. این در حالی ست که برای حضور زنان در مجلس شورای اسلامی هیچ گونه محدودیت قانونی وجود ندارد.

کد خبر: ۲۱۴۵۵۰

تاریخ : ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۴:۵۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، در ۱۱ دوره مجلس شورای اسلامی، ۷۸ زن موفق به کسب ۱۱۱ کرسی در دوره‌های مختلف شده‌اند. برخی از این نمایندگان در دوره‌های بعدی نیز توانستند به مجلس راه یابند. در مجلس کنونی ۱۷ زن از ۱۳ حوزه انتخابیه حضور دارند.

رکورد حضور زنان در مجالس شورای اسلامی، متعلق به دهمین دوره با حضور ۱۷ نماینده خانم از نقاط مختلف کشور است. البته در تمام ادوار مجالس شورای اسلامی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، همواره شاهد حضور زنان در میان نمایندگان منتخب مردم بوده ایم، اما کمیت حضور این زنان از حداقل ۴ نفر در سه دوره ابتدایی مجلس آغاز می‌شد و با رشدی قابل توجه در پنجمین دوره به ۱۴ نفر رسید. اما این روند رو به رشد در ادامه معکوس شد تا جایی که در هشتمین دوره مجلس تنها شاهد حضور ۸ نماینده زن بودیم.

شاید بتوان رکورد حضور زنان به عنوان نامزد انتخابات مجلس شورای اسلامی را نیز مربوط به دوازدهمین دوره انتخابات مجلس دانست. در این دوره از انتخابات طبق گفته انسیه خزعلی معاون رئیس جمهور ۱۷۰۰ کاندید زن در انتخابات مجلس شرکت کردند. این عدد در یازدهمین دوره انتخابات مجلس تنها ۷۳۶ کاندید زن بوده است که رشد ۱۳۰ درصدی پیدا کرده است. با این حال در جامعه نبود چشمگیر بانوان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی به چشم می‌خورد.

با توجه به اینکه نیمی از جمعیت جامعه را زنان تشکیل می‌دهند، اگر آنان با مشارکت فعال در انتخابات حضور پیدا کرده و با انتخابی درست به کاندیدا‌های زن رای بدهند، شرایط برای حضور زنان بهتر خواهد شد.

در قانون انتخاباتی مجلس شورای اسلامی شـرط جنسیت در نظر گرفته نشده است و در متن قوانین انتخاباتی مجلس شورای اسلامی و آیین نامه‌های اجرایی نشأت گرفته از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هیچگونه نابرابری جنسیتی مشاهده نمی‌شود و جمهوری اسلامی حق رأی دادن و انتخاب شدن و عضویت در هیئت رئیسه مجلس را برای زنان بـه رسمیت شـناخته است.

{$sepehr_key_42438}

اما بنابر گزارش سال ۲۰۰۶ مجمع جهانی اقتصاد، ایران در زیرشاخه میزان حضور زنان در مجالس قانونگذاری، رتبه ۱۰۹ را در میان ۱۱۵ کشور جهان در شاخص توانمندی سیاسی زنان کسب کرده است. در حال حاضر میزان حضور زنان در مجالس قانونگذاری دنیا حدود ۱۹ درصد است. در ایران این درصد بسیار پایین بوده و معمولا حدود ۵-۱ درصد مجموع نمایندگان، که درصد پـایینی است.

حتی باوجود افزایش کلی تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی (از ۲۴۹ نفر به ۲۸۸ نفر) از دوره پنجم تا دوره نهم، تعداد زنان نماینده کاهش یافته است.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد در بین زنان اساساً گرایش بـه کاندید شدن برای نمایندگی مجلس و مشارکت فعال در این عرصه چندان قوی نیست. ازسوی دیگر زنان در رای دادن نیز به مردان گرایش بیشتری دارند. از این رو نه تلاشی برای حضور در مجلس به عنوان نماینده انجام می‌شود و نه در رای دادن گرایش زنان به سوی کاندیدا‌های زن است. این امر موجب شده تا تعـداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی محدود باقی بماند.

عوامل فرهنگی فرایند اجتماعی شدن زنان را در جامعه به گونه‌ای شکل داده است که باعث جامعه پذیری متفاوت زنان نسبت به مردان در عرصه‌های سیاسی شده است. این جامعه پذیری متفاوت موجب شده که زنان، عرصه‌های سیاسی را عرصه‌های مردانه تلقی کرده و از مشارکت در آن خودداری، و یا به سطوح پایین آن قناعت کنند.

این تلقی حتی آن‌ها را از دادن رای به زنان برای فرستادن تعداد بیشتری از نمایندگان زن به مجلس شورای اسلامی بازداشته است؛ لذا عدم تمایل زنان به مشارکت فعال، یعنی کاندیدا شدن برای نمایندگی از یک سو، و رای ندادن زنان به کاندیدا‌های زن از سوی دیگر موجب شده تا تعداد کاندیدا‌های زن که به مجلس شورای اسلامی راه می‌یابند، محدود باشد.