«دارالعلم»؛ مدرسه‌ای در مسیر مرجعیت علمی و افق تمدن نوین اسلامی

به همت سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی و با همکاری حوزه علمیه خراسان، سومین مدرسه تابستانه «دارالعلم»، با حضور و سخنرانی آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی، مرجع تقلید شیعه، آغاز به کار کرد.

کد خبر: ۳۴۶۰۷۹

تاریخ : ۲۸ تير ۱۴۰۴ - ۱۷:۰۵

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، آیت‌الله العظمی سبحانی در آیین افتتاحیه این مدرسه علمی، که با حضور استادان برجسته حوزه و دانشگاه، طلاب و دانشجویان علوم دینی و جمعی از مدیران آستان قدس رضوی در مدرسه میرزا جعفر حرم مطهر حضرت رضا (ع)، برگزار شد، با اشاره به نقش فطرت، عقل و آموزه‌های پیامبران در هدایت انسان‌ها و ضمن اشاره به تفاوت جدال احسن و جدال باطل، بر ضرورت حفظ صداقت علمی در مناظرات دینی تأکید کرد.

وی سه مسیر مهم برای رسیدن به حقیقت را فطرت و‌ آگاهی‌های درونی انسان، داوری‌های عقل و خرد و آموزه‌هایی که پیامبران آسمانی در اختیار انسان قرار داده‌اند، دانست و گفت: این‌ها سه شاهراه رسیدن به هدف عالی هستند که خداوند در اختیار انسان‌ها قرار داده است.

آیت‌الله العظمی سبحانی، در ادامه به برگزاری مداوم مناظرات و مباحث علمی و فقهی پیامبران، امامان و علمای دینی اشاره کرد و افزود: جدال غیر احسن این است که طرف مخالف سخن باطلی را بر تو تحمیل می‌کند و به‌جای آنکه با دلیلی که خدا بر بطلان آن اقامه فرموده است رد کنی، ناچار می‌شوی حق را انکار کنی و این جدال غیر احسن و حرام است. این مرجع تقلید شیعه، با استناد به آیاتی از سوره مبارکه ابراهیم، مناظره حضرت ابراهیم (ع) با بت‌پرستان را نمونه‌ای از جدال احسن دانست و گفت: در آیه ۷۵ این سوره آمده است «وَکَذَلِکَ نُرِی إِبْرَاهِیمَ مَلَکُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ» و ما بدین‌سان ملکوت و غیب آسمان‌ها و زمین را به ابراهیم نشان دادیم تا از اهل یقین گردد.

وی خاطرنشان کرد: حضرت ابراهیم (ع) در مناظره با قوم خود، ابتدا با زبان نرم و احترام‌آمیز سخن گفت و سپس با استدلال‌های منطقی، باور‌های باطل آنان را به چالش کشید و به توحید دعوتشان کرد.

آیت‌الله العظمی سبحانی، همچنین به تفاوت معنایی خالقیت و ربوبیت اشاره کرد و افزود: خالقیت به‌معنای «آفرینش» و ربوبیت به‌معنای «تدبیر» است. مخالفان حضرت ابراهیم (ع)، خدا را به عنوان خالق می‌پذیرفتند، اما تدبیر جهان را به ستارگان نسبت می‌دادند. حضرت ابراهیم (ع) با ابطال این باور، اثبات کرد که مدبر و رب حقیقی تنها خداوند است.

وی با اشاره به شخصیت‌هایی چون شیخ مفید و سیدمرتضی در تاریخ تشیع، گفت: شیخ مفید توانست اصول مناظره شیعه را تنظیم کند. شاگرد او، سیدمرتضی، نیز در مواجهه با اعتراض برخی مکاتب که مناظره را حرام می‌دانستند، تأکید داشت که ائمه اطهار اهل مناظره بودند و این مسیر از مشروعیت برخوردار است.

آیت‌الله العظمی سبحانی همچنین با نقل روایتی از امام حسن عسکری (ع)، یادآور شد: جدال احسن آن است که برای دفاع از حقیقت، انسان نه به باطل متوسل شود و نه برای پیروزشدن در بحث، حقیقتی را انکار کند. پیامبر اسلام (ص) نیز هرگز برای پیشبرد اهداف خود، باطل را تأیید نکردند یا حقی را پایمال ننمودند.

وجوه علمی و ظرفیت استادان برجسته مدرسه «دارالعلم»

در ادامه مراسم افتتاحیه مدرسه تابستانه «دارالعلم»، حجت الاسلام علی خیاط، مدیر حوزه علمیه خراسان، تمدن‌سازی و نوآوری در پاسخگویی به نیاز‌های نوین جامعه را رسالت اساسی حوزه‌های علمیه دانست و افزود: سومین مدرسه تابستانی دارالعلم با رویکرد تحولی، مسئله‌محوری و تربیت نیروی متعهد، تلاش دارد افق‌های تازه‌ای در مسیر جهاد علمی و مرجعیت فکری حوزه ترسیم نماید.

وی با اشاره به اینکه مدرسه «دارالعلم» برای سومین سال متوالی، به همت سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی و حوزه علمیه خراسان در مدرسه میرزا جعفر حرم مطهر رضوی برگزار می‌شود، گفت: این مدرسه علمی با حضور طلاب و اساتید برجسته از داخل و خارج کشور از شنبه، ۲۸ تیرماه ۱۴۰۴ آغاز شد و به مدت دو هفته ادامه دارد.

حجت الاسلام خیاط در ادامه سخنان خود، بر لزوم بهره‌گیری از نظرات طلاب و استادان شرکت‌کننده و توجه به نیازمندی‌های علمی آنان و همچنین تدریس و ارائه موضوعات جدید و جذاب در این طرح تابستانی تأکید کرد. وی همچنین بر وجوه مثبت این مدرسه علمی و تدریس استادان برجسته در آن و ضرورت بهره‌مندی از ظرفیت استادان خبره و دغدغه‌مند در شناسایی و رفع شبهات دینی و افزایش مدت زمان برگزاری مدرسه تابستانی طلاب در حرم مطهر رضوی تأکید کرد.

راهبرد‌های آموزشی مدارس دارالعلم

مدیر حوزه علمیه خراسان با تصریح بر اهمیت راهبرد‌های محتوایی دارالعلم، اظهار داشت: نخستین اصل طراحی این رویداد، هماهنگی با تعطیلات تابستانی حوزه‌های علمیه و پرهیز از تکرار مباحث متعارف و متداول دروس رسمی مدارس است تا طلاب بتوانند با موضوعات نو و موردنیاز مهارتی رو‌به‌رو شوند.

وی با بیان اینکه مطالب و مباحث ارائه‌شده در این مدرسه، عمدتاً در برنامه‌های رسمی حوزه‌ها عرضه نمی‌شود، اما برای توانمندسازی طلاب ضروری است، گفت: تلاش بر این است که برنامه‌ها با نگاهی هدفمند به حوزه‌های مغفول و ظرفیت‌های تقویت علمی و مهارتی طلاب توجه کند.

{$sepehr_key_138052}

حجت‌الاسلام‌والمسلمین خیاط با اشاره به اینکه هر پنج مدرسه علمی دارالعلم، جنبه تخصصی دارد، افزود: سعی شده محتوای ارائه‌شده برای تمامی علاقه‌مندان هر رشته قابل بهره‌برداری باشد تا جنبه کاربردی خود را حفظ نماید.

مدیر حوزه علمیه خراسان در ادامه سخنان خود، با تأکید بر اهمیت بهره‌مندی عمومی از برنامه‌های علمی و آموزشی حوزه، خاطرنشان کرد: برنامه‌هایی که در حوزه اجرا می‌شود با هدف بهره‌مندی همه اقشار طراحی شده و گاهی حتی شکل گفت‌و‌گو و مناظره به خود می‌گیرد. تجربه گذشته، تأثیرگذاری این شیوه را اثبات کرده است و همین رویکرد مورد توجه مسئولان قرار دارد.

تدوین برنامه پنج‌ساله جامع و منسجم

معاون مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان نیز در ادامه این مراسم با اشاره به اینکه این مدرسه برخاسته از دغدغه‌های مقام معظم رهبری در مسیر تحقق مرجعیت علمی و رسیدن به افق تمدن نوین اسلامی طراحی و اجرا شده است، اظهار داشت:  امسال با ارتقای چشمگیر نسبت‌به سال‌های گذشته در ابعاد کمی و کیفی، شاهد حضور نخبگان حوزوی و دانشگاهی از داخل و خارج از کشور هستیم.

حجت‌الاسلام مهدی رضایی، تدوین یک برنامه پنج‌ساله جامع و منسجم را یکی از تفاوت‌های مهم این دوره سوم نسبت‌به دو سال قبل دانست و تصریح کرد: این برنامه، با مشارکت طیف گسترده‌ای از صاحب‌نظران حوزوی و دانشگاهی تهیه شده و نقشه‌راه علمی این حرکت را مشخص می‌سازد.

وی اضافه کرد: همچنین امسال بهره‌گیری از بستر فضای مجازی به شکل گسترده‌تری دنبال شده است، به طوری که علاوه بر بیش از ۸۰۰ نفر شرکت‌کننده حضوری، نزدیک به ۳۰۰۰ نفر به صورت مجازی از محتوای علمی مدرسه بهره‌مند می‌شوند.

معاون مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان از برگزاری سومین مدرسه دارالعلم در  قالب پنج مدرسه علمی مستقل خبر داد و تصریح کرد: مدارس «علوم قرآن و حدیث»، «فقه و اصول»، «علوم عقلی»، «ادبیات و زبان‌شناسی» و «منطق و روش‌شناسی»، به طور تخصصی در این دوره به تربیت طلاب می‌پردازند.

وی خاطرنشان کرد: مدرسه بین‌الملل نیز در ساختار اصلی تعریف شده بود که به دلیل شرایط کنونی موقتاً در حالت تعلیق قرار دارد. مدیریت هریک از این مدارس به نخبگان علمی و استادان برجسته سپرده شده و در طول سال، جلسات مشورتی گسترده‌ای با مشارکت آنان برای طراحی محتوا و ساختار درسی برگزار شده است.

حضور طلاب کشور‌های خارجی در مدرسه سوم

حجت‌الاسلام‌والمسلمین رضایی با اشاره به حضور شرکت‌کنندگان خارجی در مدرسه سوم دارالعلم تصریح کرد: امسال، از میان حدود ۳۰۰۰ ثبت‌نام‌کننده در مدرسه «دارالعلم»، بیش از ۱۵۰ نفر از کشور‌های عراق، لبنان و سوریه حضور دارند.

همچنین ۷۱۰ نفر از خواهران در این دوره ثبت‌نام کرده‌اند که با توجه به شرایط خاص کشور، خواهران غیرمشهدی فقط به صورت مجازی در برنامه شرکت می‌کنند و تنها ۱۰۰ نفر از خواهران مشهدی به صورت حضوری پذیرفته شده‌اند.

برنامه‌های علمی مدرسه تابستانه «دارالعلم»

حجت‌الاسلام رضایی درباره برنامه علمی و ساعات برگزاری کلاس‌های درس، گفت: برنامه علمی مدرسه در دو نوبت صبح و عصر برگزار می‌شود و هر روز سه کلاس تخصصی از ساعت ۸ تا ۱۱:۱۵ پیش‌بینی شده و کلاس عصر از ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰ برگزار می‌شود. همچنین برنامه درس اخلاق به صورت روزانه از ساعت ۷ تا ۸ صبح برقرار است.

معاون مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان درباره استادان سومین مدرسه تابستانه «دارالعلم» تصریح کرد: این برنامه در هفته نخست با حضور حضرت آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی، مرجع تقلید شیعه برگزار خواهد شد و در هفته دوم نیز استادان برجسته‌ای از میان دعوت‌شدگان علمی این دوره به ارائه مباحث اخلاقی خواهند پرداخت.

وی برگزاری کارگاه‌های علمی را از جمله برنامه‌های این اعتکاف علمی عنوان کرد و گفت:  در کنار برنامه‌های علمی، سه کارگاه ویژه با موضوعات «هوش مصنوعی»، «فضای مجازی» و «تبلیغ» برگزار خواهد شد که شرکت در آن‌ها هم برای شرکت‌کنندگان حضوری و هم برای شرکت‌کنندگان مجازی ممکن خواهد بود.