راز ماندگاری حال خوش عبادت

در دنیای پرهیاهوی امروز، بسیاری از مؤمنان با این سؤال جدی روبه‌رو هستند که چرا حالات خوش عبادت، مانند نماز و دعا، گاهی استمرار نمی‌یابد و کمرنگ می‌شود؟

کد خبر: ۳۵۲۳۸۰

تاریخ : ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۴

نوشته

در دنیای پرهیاهوی امروز، بسیاری از مؤمنان با این سؤال جدی روبه‌رو هستند که چرا حالات خوش عبادت، مانند نماز و دعا، گاهی استمرار نمی‌یابد و کمرنگ می‌شود؟ این مسئله نه‌تنها یک مشکل، بلکه آرزویی عمیق برای حفظ آن لحظات معنوی است.

براساس آموزه‌های دینی، عبادات ما بازتاب اعمال روزانه‌مان هستند؛ مزدی از کار‌های نیک یا کیفر اعمال ناشایست. اگر روز خوبی داشته باشیم، شب و سحرمان نیز پربار خواهد بود. نماز، به‌عنوان مهره کلیدی دین، سفره‌ای عظیم با برکات شگفت‌انگیز است که خداوند مانند استادی تمام‌وقت دراختیارمان قرار داده است.

نماز؛ استاد معنوی تمام‌وقت

نماز نه‌تنها پنج وقت واجب، بلکه فرصتی همیشگی برای رشد معنوی است. بزرگان معرفت می‌گویند نماز انسان را به بالاترین مقامات معنوی می‌رساند، اما چرا از این استاد بهره نمی‌بریم؟ مشکل در پیش از نماز است: اگر دلمان را پیش از آن آماده کنیم و خدا را دلبر واقعی قرار دهیم، در نماز نیز با او همراهیم.

پیامبر اکرم (ص) در روایتی زیبا فرمود: «هر کسی با محبوبش همراه است.» اگر دلبرمان خدا باشد، نمازمان واقعی می‌شود، اما اگر پیش از نماز صد‌ها دلبر دیگر انتخاب کرده باشیم، دل به‌سوی آنها می‌رود و نماز تنها رفع تکلیف می‌شود، حتی نمازی بدون حضور قلب نیز بی‌ثمر نیست؛ حداقل عقاب روز قیامت را دفع می‌کند.

اما برکات واقعی، رشد معنوی و تأثیرات عمیق، در نمازی است که به جان نفوذ کند. امام سجاد (ع) در دعای ابوحمزه ثمالی، تحلیلی دقیق از بی‌حالی در عبادات ارائه می‌دهند. ایشان می‌فرمایند: «خدایا، هرگاه می‌گویم آماده‌ام برای نماز و مناجات، ناگهان کسالت و بی‌حالی عارضم می‌شود و حال مناجات را از من می‌گیرد.» سپس عوامل این بی‌حالی را ذکر می‌کنند که شایسته تأمل عمیق است.

{$sepehr_key_144809}

عوامل بی‌حالی در مناجات؛ سبک شمردن حق خدا

اولین عامل: سبک شمردن حق خداوند است. شاید خدا دیده است که به کار‌های دنیوی اهمیت می‌دهیم، اما نوبت به عبادت که می‌رسد، انگیزه نداریم. مثلا شش روز هفته، زود بیدار می‌شویم برای کار، اما جمعه نماز صبح قضا می‌شود. مرحوم آیت‌ا... علی خیاط می‌گفت: «دلم برای خدا می‌سوزد، چون مشتری‌اش کم است.» اگر اهمیت ندهیم، خودمان را از برکات دور می‌کنیم.

دومین عامل: پشت کردن به خدا از طریق گناه است. گناه، ارتباط با خدا را قطع می‌کند و انسان را تحت ولایت شیطان قرار می‌دهد. روایت پیامبر (ص): «در هنگام گناه، ایمان از شخص سلب می‌شود.» امام باقر (ع) می‌فرمایند: هر گناه، نقطه سیاهی در روح حک می‌کند که اگر توبه نشود، سیاهی گسترش می‌یابد و اشتهای معنوی را کم می‌کند.

در حدیث قدسی آمده است: کسی که هوای نفس را بر اراده خدا ترجیح دهد، اولین عقوبتش سلب لذت مناجات است. گناهان عادی مانند دروغ، غیبت یا چشم‌چرانی، باطن انسان را تغییر می‌دهد و حال عبادت را می‌گیرد.

درمان، پناه بردن به خداست

امام سجاد (ع) در پایان می‌فرمایند: «خدایا، با همه آفات، باز به درگاهت می‌آیم و عفو می‌طلبم.» راه درمان، فرار به سوی خداست؛ با همه بی‌حالی‌ها، پناه بردن به او دستگیری می‌آورد. برای عمق بیشتر در آداب نماز، کتاب «هزارویک نکته درباره نماز»، نوشته جناب آقای دیلمی، روان و مستند، مناسب شروع است. برای سطوح بالاتر، «اسرارالصلاه» مرحوم ملکی‌تبریزی، نکاتی عمیق درباره عبادات ارائه می‌دهد که اگر عملی شود، زندگی را تغییر می‌دهد. با معرفت به‌سوی عبادت رفتن، رنگ‌وبوی آن را دگرگون می‌کند. خداوند مزه عبادت را در کاممان بچشاند و از غفلت دور سازد!