زنگ خطر ناباروری | یک‌پنجم زوج‌های ایرانی با مشکل باروری روبه‌رو هستند

متخصص زنان و زایمان گفت: ناباروری می‌تواند از منشأ زن یا مرد باشد. در زنان، افزایش سن و کاهش کیفیت تخمک‌ها پس از ۳۵ سالگی احتمال ناباروری و سقط را بالا می‌برد.

کد خبر: ۳۸۱۳۴۲

تاریخ : ۰۴ دی ۱۴۰۴ - ۰۹:۴۷

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، شیرین نیرومنش، در مورد مهم ترین علل ناباروری می گوید: ناباروری در زنان و مردان دلایل گوناگونی دارد و بر اساس آمار، حدود یک‌پنجم زوج‌ها تقریباً از هر پنج یا شش زوج با مشکل ناباروری مواجه هستند. گزارش‌ها نشان می‌دهد شیوع ناباروری در سال‌های اخیر روند افزایشی داشته است. افزایش سن ازدواج و کاهش تمایل زوج‌ها به فرزندآوری، به‌ویژه در جوامع صنعتی، شهرنشین و دارای سطح تحصیلات بالاتر، از عوامل مؤثر در این روند به شمار می‌رود.

وی همچنین گفت: ناباروری می‌تواند از منشأ زن یا مرد باشد. در زنان، افزایش سن و کاهش کیفیت تخمک‌ها پس از ۳۵ سالگی احتمال ناباروری و سقط را بالا می‌برد. بهترین بازه سنی برای باروری زنان بین ۲۵ تا ۳۵ سالگی اعلام شده است.

شایع‌ترین علل ناباروری در زنان چیست؟

نیرومنش: یکی از رایج‌ترین علل ناباروری، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و اختلالات تخمک‌گذاری است که در آن تخمک‌گذاری منظم ماهانه انجام نمی‌شود. این نوع ناباروری معمولاً با مصرف دارو‌های خوراکی یا تزریقی به‌خوبی درمان‌پذیر است.

چسبندگی، تنگی یا انسداد لوله‌های رحمی از دیگر عوامل ناباروری به شمار می‌آید. بسته بودن لوله‌های رحمی به‌خصوص اگر دوطرفه باشد، احتمال بارداری طبیعی را به‌شدت کاهش می‌دهد. در صورتی که تنها یکی از لوله‌ها بسته باشد، امکان باروری همچنان وجود دارد؛ اما در صورت انسداد کامل هر دو لوله، تنها روش مؤثر برای درمان ناباروری، استفاده از روش‌های کمک‌باروری مانند IVF و انتقال جنین آزمایشگاهی است.

نقش عوامل مردانه در ناباروری چیست؟

نیرومنش: ناباروری در مردان می‌تواند بین ۳۰ تا ۵۰ درصد موارد ناباروری زوج‌ها را شامل شود. با افزایش سن، احتمال ناباروری در آقایان نیز بیشتر می‌شود. چاقی یکی از عوامل مهم در کاهش باروری مردان است و گزارش‌ها نشان می‌دهد مردان چاق بیش از دیگران در معرض ناباروری قرار دارند.

افرادی که در معرض مواد شیمیایی قرار دارند مانند نقاشان ساختمان یا کسانی که با رنگ‌ها و مواد صنعتی کار می‌کنند بیشتر در معرض کاهش کیفیت باروری هستند. مشاغلی که مستلزم نشستن طولانی‌مدت است، مانند رانندگی نیز میزان ناباروری را افزایش می‌دهد.

{$sepehr_key_176421}

همچنین مردانی که در محیط‌های بسیار گرم یا نزدیک کوره فعالیت می‌کنند، از جمله نانواها، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. مصرف دارو‌های بدنسازی نیز احتمال ناباروری را بالا می‌برد. مطالعات جدید نشان می‌دهد مردانی که به ویروس HPV مبتلا هستند نیز بیشتر با مشکل ناباروری مواجه می‌شوند.

برای مراجعه به متخصص ناباروری چه زمانی مناسب است؟

نیرومنش: زوج‌هایی که زیر ۳۵ سال سن دارند و پس از یک سال تلاش برای بارداری بدون استفاده از روش‌های جلوگیری، موفق به بارداری نشده‌اند، باید برای بررسی کامل به متخصص مراجعه کنند. در این مرحله، آزمایش‌های هورمونی، پاپ‌اسمیر، سونوگرافی، بررسی تخمک‌گذاری و عکس رنگی رحم برای زنان انجام می‌شود. در مردان نیز معاینه توسط اورولوژیست و آزمایش اسپرموگرام در تشخیص علت ناباروری نقش اساسی دارد.

به‌دلیل برنامه‌های حمایتی دولت برای کاهش هزینه‌های درمان ناباروری، مراکز تخصصی متعددی در استان‌ها و شهر‌های مختلف ایران ایجاد شده است. زوج‌هایی که درمان‌های اولیه آنها منجر به بارداری نمی‌شود، می‌توانند به این مراکز مراجعه کنند و در صورت نیاز از روش‌های پیشرفته کمک‌باروری بهره بگیرند.

فرزندآوری در سال‌های ابتدایی زندگی چه اهمیتی دارد؟

نیرومنش: زوج‌ها پس از یکی تا دو سال از آغاز زندگی مشترک و ایجاد ثبات و تفاهم، جلوگیری از بارداری را کنار بگذارند و برای فرزند اول اقدام کنند. تجربه نشان داده است خانمی که یک بار بارداری موفق داشته باشد، نسبت به زنی که سال‌ها جلوگیری کرده و باروری خود را امتحان نکرده، احتمال کمتری برای مواجهه با ناباروری دارد.

فاصله سه تا چهار سال بین فرزندان بهترین بازه برای حفظ سلامت جسمی و روانی خانواده محسوب می‌شود. تک‌فرزندی می‌تواند به یک معضل اجتماعی تبدیل شود و داشتن حداقل دو فرزند برای تأمین سلامت روانی خانواده بسیار مؤثر است.

در چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنند؟

نیرومنش: اگر زوجی مدتی جلوگیری نکنند، اما بارداری اتفاق نیفتد، لازم است در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنند. انجام آزمایش‌ها و پیروی از دستورات پزشک مرحله مهمی در تشخیص ناباروری است. در بسیاری از موارد، آقایان حاضر به انجام آزمایش نیستند؛ در حالی که پس از بررسی مشخص می‌شود نیاز به درمان داشته‌اند و تأخیر تنها باعث از دست رفتن زمان ارزشمند باروری می‌شود.

کیفیت مراکز ناباروری در ایران چگونه است؟

نیرومنش: مراکز ناباروری در ایران از پیشرفته‌ترین مراکز منطقه و قابل مقایسه با بهترین مراکز جهانی هستند. هزینه درمان در ایران بسیار کمتر از کشور‌های دیگر است و همین موضوع سبب شده زوج‌های نابارور از کشور‌های مختلف برای انجام درمان‌های کمک‌باروری مانند IVF به ایران مراجعه کنند. بسیاری از ایرانیان مقیم اروپا و آمریکا نیز به دلیل هزینه‌های سنگین ناباروری در آن کشورها، درمان خود را در ایران انجام می‌دهند.

اگر زن تخمک نداشته باشد یا ذخیره تخمدان او به صفر برسد، امکان بارداری با تخمک خود وجود ندارد. در مردانی که اسپرم ندارند و اصطلاحاً آزواسپرمی دارند روش‌های تخصصی‌تری برای استخراج یا درمان در دسترس است.

در مواردی که زن تخمک دارد، اما به‌دلیل مشکلات جدی رحم خود را از دست داده باشد، روش رحم جایگزین قابل استفاده است؛ همچنین تخمک اهدایی و جنین اهدایی از دیگر گزینه‌های درمان ناباروری در ایران هستند که برای زوج‌هایی که با روش‌های رایج به نتیجه نرسیده‌اند، راهکار مؤثری محسوب می‌شوند.

منبع: مهر