راهنمای جامع انتخاب تجهیزات اطفا حریق در ساختمان‌های پرجمعیت

مدیریت حریق در مجتمع‌های مسکونی و تجاری پرجمعیت، فراتر از نصب چند کپسول ساده است. در این مقاله، به بررسی زیرساخت‌های حیاتی ایمنی از جمله سیستم‌های آبرسانی، درب‌های خروج اضطراری و تجهیزات خودکار می‌پردازیم. هدف ما افزایش آگاهی ساکنان و مدیران ساختمان درباره استاندارد‌هایی است که در لحظات بحرانی، تفاوت میان فاجعه و امنیت را رقم می‌زنند.

کد خبر: ۳۸۳۴۵۳

تاریخ : ۱۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۵۸

نوشته

گزارش آگهی

رشد عمودی شهر‌ها و ظهور برج‌های مسکونی و تجاری، سبک زندگی ما را دگرگون کرده است. اما این تمرکز جمعیت در یک نقطه، مخاطرات خاص خود را دارد. آتش‌سوزی در یک واحد کوچک در طبقه دهم، اگر به درستی مهار نشود، می‌تواند کل سرمایه و جان صد‌ها نفر را به خطر بیندازد. در این نوشتار، ما به بررسی چهار رکن اصلی ایمنی یعنی در ضد حریق، فایر باکس آتش نشانی، قرقره هوزریل و سیستم اسپرینکلر می‌پردازیم.باید به این نکته کلیدی توجه داشت که خرید تجهیزات آتش‌نشانی استاندارد، یک الزام قانونی و حیاتی است، نه یک انتخاب تشریفاتی. متأسفانه برخی تولیدکنندگان برای کاهش قیمت و رقابتی کردن محصولاتشان در بازار، از متریال غیراستاندارد استفاده می‌کنند که در لحظه حادثه، کارایی لازم را ندارند. برای اطمینان از انتخاب تجهیزاتی که واقعاً در شرایط بحرانی عملکرد قابل‌اعتماد دارند، مشاوران آکا ایمن در کنار شما هستند تا محصولاتی مورد تأیید سازمان آتش‌نشانی و منطبق با استاندارد‌های روز را به شما معرفی و در فرآیند خرید همراهی‌تان کنند.

سد دفاعی با درب ضد حریق

در علم مهندسی حریق، مفهوم "بخش‌بندی" کلیدی‌ترین نقش را در جلوگیری از فاجعه ایفا می‌کند. هدف این است که اگر در بخشی از ساختمان آتش‌سوزی رخ داد، آن حریق در همان منطقه محدود بماند و به راهرو‌ها یا پله‌های فرار سرایت نکند.

یک در ضد حریق استاندارد فقط یک قطعه فلزی نیست. این درب‌ها شامل لایه‌هایی از پشم سنگ با تراکم بالا، لاستیک‌های درزگیر پف‌کننده (که در اثر گرما منبسط شده و مانع عبور دود می‌شوند) و یراق‌آلات ضد حریق هستند. در ساختمان‌های پرجمعیت، نصب در ضد حریق در ورودی راه‌پله‌ها الزامی است. چرا که راه‌پله تنها راه نجات ساکنان است. اگر این درب‌ها به درستی عمل نکنند، راه‌پله تبدیل به دودکشی مرگبار می‌شود که خفگی ساکنان را قبل از رسیدن شعله‌ها رقم می‌زند.هنگام خرید، باید دقت کنید که در ضد حریق دارای استاندارد‌ها و تاییدیه‌های لازم  باشد. این درب‌ها باید بتوانند حداقل ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه در برابر دمای بالای ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد مقاومت کنند بدون اینکه تغییر شکل داده یا اجازه عبور شعله را بدهند. به همین دلیل خرید از فروشگاه‌ها و برند‌های معتبر توصیه می‌شود. فروشگاه آکا ایمن مرجع فروش تجهیزات آتش نشانی استاندارد، انواع در ضد حریق را با بهترین قیمت عرضه میکند.

بخش دوم: شبکه آبرسانی داخلی و نقش هوزریل و فایر باکس

زمانی که حریق شناسایی می‌شود، مداخله سریع قبل از رسیدن نیروهای عملیاتی (در لحظات طلایی) حیاتی است. شبکه رایزر خشک و تر ساختمان در نهایت به باکس آتش نشانی ختم می‌شوند.

نصب فایر باکس آتش نشانی در هر طبقه و در فواصل استاندارد، این اطمینان را به تیم‌های امداد و حتی ساکنان آموزش‌دیده می‌دهد که ابزار لازم برای مقابله با حریق را در اختیار دارند. یک فایر باکس آتش نشانی باکیفیت باید از ورق‌های فولادی مقاوم ساخته شده باشد تا در حرارت محیطی، درب آن دفرمه نشود و تجهیزات داخل آن آسیب نبیند.

در طراحی‌های مدرن، این جعبه‌ها به دو بخش تقسیم می‌شوند: بخشی برای کپسول‌های خاموش‌کننده و بخشی برای شیلنگ‌ها و اتصالات. وجود یک فایر باکس آتش نشانی مجهز در راهروهای پرتردد، ریسک گسترش آتش به واحدهای مجاور را تا ۷۰ درصد کاهش می‌دهد.

درون جعبه‌های آتش‌نشانی، ما با دو نوع سیستم اصلی روبرو هستیم. قرقره هوزریل به دلیل استفاده از شیلنگ‌های لاستیکی نیمه‌سخت، برای استفاده افراد عادی (ناآزموده) بسیار مناسب است. کار با قرقره هوزریل نیاز به آموزش پیچیده‌ای ندارد و به محض باز شدن شیر آب، جریان برقرار می‌گردد.

در مقابل، شیلنگ‌های برزنتی (تخت) بیشتر برای استفاده آتش‌نشانان حرفه‌ای طراحی شده‌اند.

یکی از برندهای فعال در حوزه فایر باکس آتش‌نشانی، قرقره هوزریل و هوزرک، برند پامچال است. آکا ایمن به‌عنوان نماینده رسمی این برند، محصولات پامچال را با بهترین قیمت عرضه می‌کند.

یکی از اشتباهات رایج در ساختمان‌های مسکونی، نصب تجهیزاتی است که کار با آن‌ها دشوار است. شیلنگ‌های برزنتی نیاز به مهارت خاصی دارند و اگر به درستی باز نشوند، فشار آب باعث پیچ‌خوردگی آن‌ها می‌شود.

قرقره هوزریل به دلیل داشتن شیلنگ‌های لاستیکی با قطر کم و بدنه مستحکم، بهترین گزینه برای افراد عادی است. مزایای قرقره هوزریل عبارتند از:

کاربری آسان: حتی یک نوجوان یا فرد سالمند نیز می‌تواند با کشیدن شیلنگ و باز کردن شیر نازل، از آن استفاده کند.

دبی ثابت: برخلاف شیلنگ‌های تخت، قرقره هوزریل حتی زمانی که تمام شیلنگ از قرقره باز نشده باشد، جریان آب را از خود عبور می‌دهد.

عمر طولانی: شیلنگ‌های استفاده شده در قرقره هوزریل در برابر اشعه UV و فرسودگی مقاوم‌تر هستند.

در مجتمع‌های پرجمعیت، پیشنهاد می‌شود در کنار هر سیستم برزنتی مخصوص آتش‌نشانان(هوزرک پامچال)، یک قرقره هوزریل نیز تعبیه شود تا ساکنان بتوانند در لحظات اول، خودشان وارد عمل شوند.

بخش سوم: هوشمندی در اطفا با سیستم اسپرینکلر

در ساختمان‌های مدرن و برج‌های مرتفع، تکیه بر عامل انسانی کافی نیست. سیستم‌های اتوماتیک باید مانند نگهبانانی بیدار، در تمام ۲۴ ساعت شبانه‌روز آماده‌باش باشند.

سیستم اسپرینکلر یا شبکه بارنده، مجموعه‌ای از لوله‌کشی‌ها در زیر سقف است که در نقاط انتهایی به "سر اسپرینکلر" ختم می‌شود. درون این سرها، یک حباب شیشه‌ای حاوی مایع حساس به حرارت وجود دارد. با بروز کوچکترین حریق و افزایش دما، این حباب می‌شکند و آب با فشار مستقیم روی کانون آتش پاشیده می‌شود.

نکته مهم اینجاست که در سیستم اسپرینکلر استاندارد، فقط سری‌هایی فعال می‌شوند که در مجاورت آتش هستند؛ بنابراین این تصور که با یک سیگار کل ساختمان زیر آب می‌رود، کاملاً اشتباه است. استفاده از اسپرینکلر در پارکینگ‌های طبقاتی ساختمان‌های پرجمعیت که تراکم خودرو بالا است، از انفجارهای زنجیره‌ای جلوگیری می‌کند.

سیستم‌های اسپرینکلر به انواع مختلفی نظیر "تر"، "خشک"، "سیلابی" و "پیش‌عملگر" تقسیم می‌شوند. در ساختمان‌های مسکونی معمولاً از سیستم تر استفاده می‌شود که همیشه آب تحت فشار پشت نازل‌ها وجود دارد. انتخاب نوع مناسب اسپرینکلر نه تنها بر سرعت مهار آتش اثر می‌گذارد، بلکه از آسیب‌های ثانویه ناشی از آب‌گرفتگی نیز جلوگیری می‌کند. کارشناسان آکا ایمن در طراحی این سیستم‌ها، فاکتورهایی نظیر فشار استاتیک و هیدرولیک ساختمان را به دقت محاسبه می‌کنند.

بخش چهارم: چالش‌های تعمیر و نگهداری در مجتمع‌های بزرگ

بسیاری از فجایع آتش‌سوزی در ساختمان‌هایی رخ داده است که از نظر تجهیزات کامل بوده‌اند، اما به دلیل عدم نگهداری، تجهیزات در لحظه حادثه کار نکرده‌اند.

بررسی در ضد حریق: جک‌های آرام‌بند باید به گونه‌ای تنظیم باشند که درب همیشه بسته بماند. در صورت باز ماندن این درب‌ها، عملکرد کل سیستم ایمنی مختل می‌شود.

تست دوره‌ای فایر باکس آتش نشانی: شیرآلات داخل جعبه باید هر ماه یکبار باز و بسته شوند تا از رسوب‌گرفتگی آن‌ها جلوگیری شود.

بازبینی قرقره هوزریل: شیلنگ‌ها نباید دچار ترک‌خوردگی باشند. نشتی آب در جعبه می‌تواند باعث زنگ‌زدگی بدنه شود.

پایش فشار اسپرینکلر: گیج‌های فشار در موتورخانه آتش‌نشانی باید روزانه چک شوند تا اطمینان حاصل شود که آب کافی در لوله‌ها برای تغذیه اسپرینکلر وجود دارد.

بخش پنجم: استانداردهای معماری و جانمایی تجهیزات

در ساختمان‌های پرجمعیت، مکان‌یابی تجهیزات به اندازه کیفیت آن‌ها اهمیت دارد. فایر باکس آتش نشانی نباید پشت وسایل تزئینی یا کمد دیواری پنهان شود. همچنین خروجی‌های در ضد حریق باید دارای علائم شب‌تاب (Exit) باشند تا در صورت قطع برق و وجود دود، افراد بتوانند مسیر خروج را پیدا کنند.

سیستم اسپرینکلر نیز باید با توجه به نوع کاربری هر بخش (آشپزخانه، پذیرایی، انباری) طراحی شود. دمای حساسیت حباب اسپرینکلر در آشپزخانه متفاوت از اتاق خواب است تا از فعال‌سازی کاذب جلوگیری شود.

سوالات متداول (FAQ)

۱. چرا وجود در ضد حریق در ساختمان‌های بالای ۲۳ متر اجباری است؟

از آنجا که دسترسی نردبان‌های آتش‌نشانی به طبقات بسیار بالا دشوار است، ساختمان باید بتواند از خودش محافظت کند. در ضد حریق زمان لازم برای تخلیه امن یا رسیدن نیروهای امدادی از طریق پله‌ها را فراهم می‌کند.

۲. تفاوت اصلی قرقره هوزریل با شیلنگ برزنتی چیست؟

قرقره هوزریل دارای شیلنگ لاستیکی است که تغییر شکل نمی‌دهد و کاربری آن برای عموم آسان است، اما شیلنگ برزنتی (تخت) دبی آب بسیار بالاتری دارد و برای اطفای حریق‌های گسترده توسط متخصصان استفاده می‌شود.

۳. آیا نصب اسپرینکلر هزینه‌های ساخت را خیلی بالا می‌برد؟

شاید در ابتدا هزینه‌ای به پروژه اضافه کند، اما با توجه به کاهش نرخ بیمه و جلوگیری از خسارات کلی ملک در صورت آتش‌سوزی، یک سرمایه‌گذاری کاملاً اقتصادی محسوب می‌شود.

۴. در یک فایر باکس آتش نشانی استاندارد چه چیزهایی باید باشد؟

یک جعبه کامل معمولاً شامل قرقره هوزریل یا شیلنگ برزنتی، شیر فلکه برنجی، کوپلینگ، نازل سه حالته و حداقل یک عدد کپسول خاموش‌کننده ۶ کیلویی است.

۵. هر چند وقت یکبار باید سیستم‌های ایمنی را شارژ یا تست کرد؟

کپسول‌های داخل فایر باکس آتش نشانی باید سالانه شارژ شوند. تست عملکردی اسپرینکلر و پمپ‌های آتش‌نشانی نیز باید به صورت ماهانه توسط تکنسین فنی انجام پذیرد.

نتیجه‌گیری

ایمنی اتفاقی نیست، بلکه حاصل یک طراحی دقیق و انتخاب هوشمندانه تجهیزات است. فرقی نمی‌کند سازنده یک برج هستید یا مدیر یک مجتمع مسکونی؛ کیفیت فایر باکس آتش نشانی، سلامت در ضد حریق و عملکرد درست اسپرینکلر و قرقره هوزریل، ضامن آرامش شماست.

برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه تجهیز ساختمان خود به استانداردهای روز آتش‌نشانی و استعلام قیمت، با کارشناسان آکا ایمن تماس بگیرید یا از وب‌سایت akaimen.ir دیدن کنید.