میراث‌داری «گُل بی‌بی» از هنری ۷۰۰ ساله+ فیلم

هنر کهن «کاربافی» در اردکان که قدمتی افزون بر ۷۰۰ سال دارد و در آستانه خاموشی بود، به دنبال ثبت ملی اردکان به‌عنوان شهر ملی نساجی سنتی (کاربافی) در دی‌ماه سال جاری، بارقه‌های امید را در دل آخرین بازماندگان آن زنده کرد.

کد خبر: ۳۸۶۳۵۱

تاریخ : ۲۶ دی ۱۴۰۴ - ۲۲:۱۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ هنر کهن «کاربافی» در اردکان که قدمتی افزون بر ۷۰۰ سال دارد و در آستانه خاموشی قرار گرفته بود، به دنبال ثبت ملی شهر اردکان به‌عنوان «شهر ملی نساجی سنتی (کاربافی)» در دی‌ماه سال جاری، بارقه‌های امید را در دل آخرین بازماندگان آن زنده کرد.

در همین راستا، مجاهد کرباسی رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان اردکان، گفت: ایجاد کارگاه‌های آموزشی رایگان، کمک به تأمین مواد اولیه مرغوب، معرفی محصولات در بازار‌های ملی و بین‌المللی و همچنین طراحی تور‌های گردشگری حول محور کاربافی در دستور میراث‌فرهنگی برای معرفی و رونق هر بیشتر کاربافی است.

{$sepehr_key_181908}

وی با بیان اینکه هدف نهایی، تبدیل این هنر به محرکی برای ایجاد اشتغال پایدار به‌ویژه برای زنان سرپرست خانوار و جوانان است، افزود: اکنون زمینه و بستر برای حمایت هدف‌مند از هنرمندان این عرصه، توسعه آموزش‌های تخصصی، استانداردسازی تولید و بهره‌برداری از ظرفیت‌های بی‌نظیر گردشگری فرهنگی فراهم شده است.

دار‌های ساده‌ای که از چوب و نی ساخته شده‌اند

این هنر با پنبه و دستگاه کاربافی انجام می‌گیرد و از آن پارچه‌هایی به دست می‌آید که برای نیاز‌های روزمره زندگی است؛ مانند، چادرشب، پیرهن‌دوزی، بقچهٔ حمام، حوله، چادر سفید و پارچه بافت‌هایی دیگر و استادان کارباف، پارچه‌های خود را در دو گونهٔ ساده و رنگی عرضه می‌کنند، رنگ‌های قرمز، زرد، سبز و آبی بیشترین کاربرد را در کاربافی دارد.

{$sepehr_media_2566081_640_360}

دستگاه کاربافی، دار‌های ساده‌ای هستند که از چوب و نی ساخته شده‌اند، باید دستگاه را درون چاله‌ای با عمق ۷۰ سانتی‌متر گذاشت، سپس کار باف پشت دستگاه می‌نشیند و کار خود را که باید همراه با صبر و ریزبینی بسیار باشد، آغاز می‌کند، ابزاری هم که به کارِ استاد کاربافی می‌آید نام‌هایی مانند دفتین (ابزاری برای کوبیدن گره‌ها)، شانه، تخته و ماکو دارد و ابزار ریزودرشت دیگر، نقش‌هایی هم که می‌زنند به آنها میل‌میل، قنداری، اناروبه، گل شفتالو، متقال، شَمد و همانند آن می‌گویند، شمار این نقش‌ها بسیار است.

گل بی‌بی؛ مادربزرگی که از کودکی پای دار بافندگی بزرگ شده

در یکی از خانه‌های قدیمی و کاهگلی محلهٔ کوشکنو اردکان، بانویی به اسم «گل بی‌بی حاجی حکیمی» از پیش‌کسوتان کاربافی، حکایت از داستانی ۷۰۰ساله دارد او که مادربزرگ خانواده است در کنار دخترش خدیجه، نوه‌ها و نتیجه‌ها با عشق و علاقه در این حوزه فعالیت دارند و نسل به نسل کاربافی را یاد گرفته و به آن می‌پردازند.

گل بی‌بی که از کودکی پای‌دار بافندگی سنتی یا همان کار (اصطلاح محلی برای دستگاه پارچه‌بافی) بزرگ شده است او توجه به این هنر که امروز در قالب ثبت ملی آن رقم خورده را از آرزو‌هایی دیرینه خود و هم‌نسلانش خواند و گفت: کاربافی، نفس زندگی مردم این دیار است، امیدوارم این ثبت ملی تنها یک عنوان روی کاغذ نباشد چرا که این دار‌ها برای ما به‌عنوان اعضای خانواده هستند که امروز شناسنامه‌دار شده‌اند.

مسئله مهم در صنایع‌دستی پیوند با زندگی مردم است

در حال حاضر بیش از ۴۰۰ دستگاه سنتی کاربافی در سطح شهرستان اردکان شناسایی شده است و هنوز هم این میراث ۷۰۰ساله در برخی از محله‌های قدیمی اردکان به دست پرتوان استادکاران بومی جان دارد و بافته می‌شود، از سوی دیگر، این را هم باید در نظر داشت، ثبت ملی هنر کاربافی، امیدی تازه‌ای است تا جوانان دوباره به این هنر روی‌آورند و دار‌های خاموش، دوباره بانگ زندگی سر دهند.

البته این را هم باید گفت، مسئله مهم در بحث صنایع‌دستی به‌روز کردن و پیوند این حوزه با زندگی مردم است، محصولات صنایع‌دستی اگر از حالت یک هنر تزیینی و موزه پسند خارج‌شده و جنبه کاربردی آن با نگاه به نیازمند‌های جامعه مدرن امروز موردتوجه قرار گیرد، بدون شک دارای صرفه اقتصادی بوده و قطعاً فعالان این حوزه با رغبت بیشتری به فعالیت می‌پردازند که تحقق این امر نیازمند برنامه‌ریزی و کار علمی است.

منبع: فارس

{$sepehr_key_181909}