مسجدی که سلمان فارسی در آن به اسلام روی آورد

مسجد قبا که قرآن آن را «بنیان‌نهاده بر تقوا از نخستین روز» معرفی کرده، هم‌اکنون در آستانه حج تمتع مقصد زائران ایرانی است.

کد خبر: ۴۱۳۳۵۱

تاریخ : ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۶

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز، حج امسال را هیچکس مثل سال‌های قبل روایت نمی‌کند. از ۸۵ هزار سهمیه فقط ۳۰ هزار ایرانی اعزام می‌شوند که تاکنون ۷۰ درصدشان راهی شده‌اند.

بیشتر زائران اولین بار است که مدینه را می‌بینند بدون هیچ خاطره‌ای از قبل. صفر تا صد این سفر برایشان تازه است.

در بین زیارت مسجدالنبی (ص) و بقیع، زیارت دوره هم برای زائران تدارک دیده شده است که یکی از آنها رفتن به مسجد قبا است. مسجدی که نخستین نقطه عطف تمدن اسلامی و نماد «تقوا»، «اخوت» و «همبستگی» است. جایی که پیامبر رحمت (ص) نخستین سنگ‌های یک تمدن بزرگ را با دستان مبارک خود بر زمین نهاد.

وارد حیاط مسجد قبا که بشوی، اولین چیزی که حس می‌کنی سفیدی است. دیوار‌های سفید زیر آفتاب مدینه، آنقدر می‌درخشند که مجبوری چشم‌هات را نیمه باز کنی.

اگر از هر زائر مدینه بپرسی چرا مسجد قبا برایت مهم است؟ جوابش را از حفظ می‌دهد:، چون پیامبر (ص) فرمود: «هرکس در خانه خود وضو بگیرد و به مسجد قبا بیاید و دو رکعت نماز بگزارد، پاداش یک عمره دارد.».

{$sepehr_key_211150}

اما وقتی عمیق‌تر می‌روی، می‌فهمی چیز دیگری است. قبا یعنی آغاز. یعنی اولین مسجد در تاریخ اسلام. یعنی جایی که پیامبر (ص) پس از هجرت از مکه، دست خودش را بر سنگ‌هایش گذاشت. یعنی جایی که علی (ع) به ایشان پیوست. یعنی جایی که سلمان فارسی برای اولین بار چهره حقیقت را شناخت و مسلمان شد.

در همین مسجد بود که پیامبر (ص) پیمان برادری را میان مهاجران و انصار برقرار کرد. این پیمان تحولی عمیق در ساختار امت اسلامی ایجاد کرد. این رویداد‌ها نشانگر آن است که مسجد قبا کانون تحولات اجتماعی و معنوی در تاریخ اسلام بوده است.

همچنین پیامبر خدا (ص) پس از سکونت در مدینه، هر هفته برای اقامه نماز به مسجد قبا می‌آمدند و بار دیگر این مکان را از فیض حضور خود بهره‌مند می‌ساختند؛ و بالاتر از همه مسجدی که قرآن آن را ستوده است: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِیهِ» (آیه ۱۰۸ سوره توبه) خداوند خودش گفته: این مسجد از روز اول بر پایه تقوا بنا شده. در مقابل مسجد ضرار که منافقان ساختند؛ و حالا زائران ایرانی، با همه فراز و نشیب‌های این روزها، خودشان را به همین مسجد تقوا رسانده‌اند.

در حیاط مسجد قبا، هر گوشه‌ای جمعیت است. زائران ایرانی با لباس‌های ساده و چهره‌های خسته، اما نورانی صف بسته‌اند برای نماز. بیشترشان با کاروان‌های زیارت دوره می‌آیند. می‌گویند: «برنامه‌مان فشرده است، اما قبا را از دست نمی‌دهیم.»

داخل مسجد که بروی، فضای وسیع و گنبد‌های ۵۶ گانه را می‌بینی. گنبد‌هایی که هرکدام قطری بیش از ۵ متر و ارتفاعی تا ۲۴ متر دارند. زائران در سجده هستند و برخی اشک می‌ریزند. نمی‌دانی آیا از شوق است یا از یاد سختی‌هایی که پشت سر گذاشته‌اند تا به اینجا برسند.

اما این مسجد چرا و چگونه ساخته شد؟ وقتی پیامبر اکرم (ص) در سال سیزدهم بعثت به‌دستور خداوند مکه را به قصد هجرت به‌سوی یثرب ترک کردند، نخستین توقفگاه ایشان در قریه‌ای خوش‌آب‌وهوا و پرنخلستان به نام قبا بود.

اهالی این منطقه که از طایفه بنی‌عمرو بن عوف بودند، با شوق و اشتیاقی وصف‌ناپذیر از پیامبر (ص) استقبال کردند و افتخار میزبانی ایشان را یافتند. رسول خدا (ص) چند روزی را در این آبادی اقامت کردند تا حضرت علی (ع) و دیگر اعضای خانواده ایشان به کاروان بپیوندند و در همین چند روز پربرکت بود که به امر خداوند و با همکاری مهاجران و انصار، بنای اولین مسجد جهان اسلام در قبا بنا شد.

چرایی نام‌گذاری این مکان به قبا نیز ریشه در همین چاه معروف دارد. گویا نام قبا از نام چاهی گرفته شده که در این منطقه قرار داشته و آب شیرین آن، سال‌ها مایه حیات نخلستان‌های اطراف بوده است. در چهار روزی که رسول خداوند در این ناحیه اقامت داشتند، بنا به درخواست اهالی محل مسجدی در این ناحیه به دستور ایشان و به پیشنهاد عمار یاسر بنا شد.

مفسران اتفاق نظر دارند که این آیه شریفه در شأن و منزلت مسجد قبا نازل شده است، در مقابل مسجد ضرار که منافقان برای تفرقه میان مسلمانان ساخته بودند. این برتری قرآنی، عظمت و جایگاه این مکان را در فرهنگ و تاریخ اسلام برای همیشه تثبیت کرده است.

در آستانه حج تمتع، زائران ایرانی با کاروان‌ها برای زیارت دوره راهی مسجد قبا می‌شوند. با توجه به کاهش سهمیه حج امسال و شرایط خاص منطقه، حضور این زائران در این مسجد همواره با استقبال بی‌نظیری مواجه می‌شود. رواق‌های مسجد مملو از جمعیتی است که با چشمانی اشک‌آلود مشغول مناجات هستند و برخی از آنها گویی با تمام وجود به دنبال همان ثواب یک عمره هستند.

مسجد قبا امروز با گنبد‌های سفید و مناره‌های بلند خود، یک اثر تاریخی و نماد زنده تقوا و اتحاد مسلمانان است. پیام آن به جهان اسلام امروز این است: هرچقدر هم که دشمنان تلاش کنند تا تفرقه بیندازند، مسلمانان باید به مسجد تقوا بازگردند و از تفرقه‌افکنی‌هایی که شبیه مسجد ضرار است، دوری گزینند. مسجد قبا به زائران یادآوری می‌کند که پایه و اساس دین بر برادری، وحدت و پاکی بنا شده است.

منبع: فارس