آیت‌الله شیخ محمد اسحاق فیاض که بود؟ + جزئیات

آیت‌الله محمد اسحاق فیاض متولد ۱۳۰۹ و از آیات عظام شیعه بود که امروز (۱۴ خرداد) در ۹۶ سالگی درعراق در گذشت.

کد خبر: ۴۱۹۷۰۴

تاریخ : ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۱۰

نوشته

به گزارش شهرآرانیوز؛ آیت‌الله شیخ محمد اسحاق فیاض از مراجع بزرگ حوزه علمیه نجف در عراق بود که مقلدان زیادی در افغانستان و سایر کشور‌های اسلامی داشت.

وب‌سایت رسمی آیت‌الله فیاض نوشته است که او در کنار تدریس «بنیاد خیریه ـ افغانستان» را در سال ۱۳۹۱ راه‌اندازی کرد که هدف آن تأسیس بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، حمایت از کودکان بی‌سرپرست، دستگیری از فقرا و ایتام، بورسیه تحصیلی و حفر چاه‌های آب است.

از کار‌های مهم دیگر او ایجاد «موسسه مدینة العلم ـ نجف اشرف» است، شهرکی مسکونی دارای مراکز فرهنگی که در زمینی به مساحت بیش از یک میلیون مترمربع برای طلاب حوزه علمیه است که کار روی آن همچنان ادامه دارد.

پس از درگذشت آیت الله العظمى خویى او کرسى عالى تدریس فقه و اصول تشیع راعهده دار شد.

آیت‌الله فیاض در روستاى صوبه شهرستان جاغوری از توابع غزنى به دنیا آمد. در «ویکی فقه دانشنامه حوزوی» آمده است که پدرش کشاورز بود و در پنج سالگى او را به مکتب قریه فرستاد.

او علوم قرآنى و معارف دینى را به همراه کتاب «جامع المقدمات» آنجا فرا گرفته و سپس به مدرسه شیخ قربان على وحیدى در منطقه حوتقل جاغوری، جامع المقدمات و سیوطى را که بیشتر به ادبیات عربی می‌پردازند، خواند.

او پس از فوت مادرش به علت یک بیماری شدید در سال ۱۳۲۶، او براى ادامه تحصیل به مشهد سفر کرد و در مدرسه حاج حسن در بالا خیابان شهر مشهد مشغول به تحصیل شد.

کتاب «الحاشیة علی تهذیب المنطق»، معروف به «حاشیه ملا عبدالله» در علم منطق، و قسمتى از مطول «سعدالدین تفتازانی» از مهم‌ترین متون درسی در حوزه‌های علمیه که به تفصیل به علوم بلاغت (معانی، بیان و بدیع) می‌پردازد را نزد ادیب نیشابورى خواند.

آقای فیاض بعد از سال‌ها اقامت در مشهد عازم عراق شد. در نجف مدتى در مدرسه سلیمیه مشغول درس شد و کتاب‌هاى قوانین الاصول تصنیف میرزای قمی، حاشیه ملاعبدالله و قستى از کتاب «اللمعة الدمشقیة» (معروف به لمعه) نوشته شهید اول (شیخ شمس‌الدین محمد بن مکی عاملی) را نزد آیت‌الله میرزا کاظم تبریزى، آیت‌الله شیخ اسدالله مدنى و آیت‌الله شیخ على فلسفى آموخت و کتاب مطول را نزد آیت‌الله مدرس افغانى فرا گرفت.

آقای فیاض پس از اتمام سطح عالى حوزه، در آغاز ۲۰ سالگى به جلسات درس خارج اصول و فقه شماری از علما و استادان برجسته حوزه علمیه نجف رفت. در پایان این درس‌ها شاگرد آیت‌الله العظمى سید ابوالقاسم خویى شد و مدت پانزده سال در محضر او بود.

درس‌های خارج اصول و فقه به عالی‌ترین سطح تحصیلات در حوزه‌های علمیه شیعه گفته می‌شود که هدف اصلی این دوره، رسیدن به اجتهاد (توانایی استنباط احکام شرعی) است.

او در این سال‌ها درس‌های اصول و فقه آقای خویی را در دو حلقه به نام «محاضرات فى اصول الفقه» نوشت که یکی از کتاب‌های مهم در حوزه علمیه است.

آقای فیاض سپس در جمع شورای استفتاء برای پاسخ به سئوالات شرعی مردم در دفتر آقای خویی مصروف شد.

سرانجام در سال ۱۳۵۷ خودش تدریس دروس خارج فقه و اصول را در مدرسه کوچک یزدى آغاز کرد و در مدرسه دارالعلم و مسجد هندى ادامه داد.

پس از درگذشت آیت‌الله العظمی خویی، او در نجف ماندگار شد و آثار متعددى در موضوعات فقه، اصول فقه، بانک‌دارى اسلامى، حضور زنان در عرصه‌هاى مختلف اجتماعى و سیاسى، حقوق مالکیت فکرى، مسائل طبی و ... نوشت.

آثار عمده او عبارتند از:

- محاضرات در اصول فقه، ده جلد

- الاراضی

- النظرة الخاطفة فی الاجتهاد

- حاشیه بر عروة الوثقی، ده جلد

- احکام البنوک

- منهاج الصالحین، سه جلد

- مناسک حج

- المباحث الاصولیة، چهارده جلد

- توضیح المسائل

- المختصر فی احکام العبادات

واکنش‌ها به خبر ارتحال آیت‌الله فیاض

بعد از انتشار خبر درگذشت آیت‌الله فیاض مقامات و شخصیت‌های علمی و سیاسی با صدور پیام‌هایی درگذشت این عالم فقید را تسلیت گفتند.

آیت‌الله العظمی سیستانی به انتشار پیامی در این باره نوشته است: آن فقید بزرگوار در دهه‌های اخیر از چهره‌های برجسته و نامدار حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف بود و تلاش‌های خالصانهٔ خود در خدمت به علم و اهل علم، از راه تألیف، تدریس و دیگر فعالیت‌ها، ویژگی ممتاز زندگی پربرکت ایشان به شمار می‌رفت. از این‌رو، فقدان او خسارتی سنگین و جبران‌ناپذیر است و خلأیی که از خود بر جای نهاده، گسترده و پر کردن آن جز به لطف و عنایت خداوند متعال دشوار خواهد بود.

مسعود پزشکیان در پیام تسلیت رحلت حضرت آیت الله محمد اسحاق فیاض با اشاره به سال‌ها خدمات خالصانه این عالم ربانی به امت اسلامی در راه ترویج معارف نورانی اهل بیت علیه السلام تصریح کرد: منش علمی و اعتدالی، اخلاص، تقوا و اهتمام ایشان به وحدت امت اسلامی و خدمت به مردم سرمایه‌ای ارزشمند و ماندگار برای جهان اسلام است و نام و یاد آن فقیه برجسته در تاریخ فقاهت و مرجعیت شیعه ماندگار خواهد ماند.

سید عمار حکیم نیز در پیامی نوشته است که آن مرجع عالیقدر خود یک مکتب علمی استوار بود و جایگاهی والا در فقه و اصول داشت و هزاران طلبه علوم دینی نزد وی تحصیل کردند و با کتاب‌های ارزشمند خود بر گنجینۀ مکتوب اسلامی افزود و با بحث‌های عمیق خود موجب تقویت روش اجتهاد و حفظ هویت حوزه علمیه و تقویت روش اصیل آن شد. ایشان همچنین نمونۀ اعلای زهد و تقویٰ و منادی حکمت و اعتدال و مرجعی بود که مؤمنان در امور دینی خود به وی مراجعه می‌کردند.

حامد کرزی؛ رئیس جمهور سابق افغانستان نیز در پیامی نوشته است: ایشان یکی از فرزندان زحمتکش افغانستان عزیز بود که در نوجوانی با اراده مصمم و عزم قوی برای دستیابی به مدارج عالی علمی عازم حوزه علمیه نجف در کشور عراق شد و با تلاش و کوشش به عالی‌ترین سطح علمی در علوم دینی و مقام مرجعیت دست یافت.

مرحوم آیت‌الله فیاض، یکی از علمای برجسته و طراز اول جامعه تشیع، علاوه بر این‌که مرجع تقلید جمعی از مردم افغانستان بود، خدمات ارزنده و ماندگاری هم برای مردم و کشور ما انجام داد.

نخست وزیر عراق نیز ضمن تسلیت درگذشت آیت الله فیاض سه روز عزای عمومی در این کشور اعلام کرد.