مروری بر ۱۰  نقش آفرینی برجسته اکبر عبدی، به بهانه درگذشت او | عبدی رفت، اما ابدی ماند

اکبر عبدی، با دوامی نزدیک به نیم قرن، در حالی چشم از جهان فروبست که شمایلش به عنوان یک آیکون در بازیگری طنز ثبت شده است.

کد خبر: ۴۳۳۵۲۲

تاریخ : ۰۴ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۴:۲۵

نوشته

محمد فروغی | شهرآرانیوز؛ یکی از شاخص‌ترین هنرپیشه‌های کمدی تاریخ، صحنه نمایش زندگی را برای همیشه ترک کرد. اکبر عبدی، با دوامی نزدیک به نیم قرن، در حالی چشم از جهان فروبست که شمایلش به عنوان یک آیکون در بازیگری طنز ثبت شده است. از اواخر دهه ۵۰ تا همین چند ماه قبل، عبدی در بیش از پنجاه سریال تلویزیونی و قریب به نود فیلم سینمایی بازی کرد که حاصلش هشت بار نامزدی بهترین بازیگر جشنواره فیلم فجر و دو سه سیمرغ بلورین بوده است.

عبدی که فرهنگ‌ها و گویش‌های مختلف ایرانی را خوب می‌شناخت در نسبت با هنرمندان خراسانی نیز فیلم‌های «خواب زده» اثر فریدون جیرانی، «بدلکاران» ساخته مهدی صباغ زاده، «استخونای بابام» به کارگردانی مهدی رضازاده و سریال «سبزواران» ساخته هدایت و علی هاشمی را در کارنامه خود به ثبت رسانده است. در این مطلب، مروری داریم بر ۱۰ نقش آفرینی برجسته و خاطره انگیز این بازیگر افسانه‌ای؛ هرچند که تعداد نقش آفرینی‌های شاخص او بیش از این تعداد است.

باز مدرسه‌ام دیر شد / حسین افصحی

یکی از کار‌های نوستالژیک مرحوم عبدی که ویژه گروه سنی کودک و نوجوان بود، «باز مدرسه‌ام دیر شد» نام داشت که در اوایل دهه ۶۰ روی آنتن تلویزیون رفت. شاهکار این هنرپیشه در مجموعه پرطرف دار آن روز‌های تلویزیون، ایفای باورپذیر نقش یک بچه مدرسه‌ای به نام محسن توسط بازیگری است که حدود ۲۵ سال سن داشت. عبدی در این سریال شبکه ۲ سیما، با چهره‌هایی مثل اسماعیل داورفر، مهین شهابی و عنایت شفیعی هم بازی بود.

اجاره نشین‌ها / داریوش مهرجویی

با گذشت حدود سه دهه از اکران «اجاره نشین ها»، هنوز هم از این فیلم به عنوان پیشروترین کمدی تاریخ ایران یاد می‌کنند. اکبر عبدی در فیلم ماندگار داریوش مهرجویی نقش آقای قندی را بر عهده داشت که علاوه بر ظرافت ‎های چهره، نیازمند انعطاف پذیری فیزیکی هم بود. سکانس ماندگار اصلاح صورت و آواز خواندن این هنرپیشه در زمان فروریختن ساختمان، یکی از لحظات تاریخ ساز سینمای ایران است که در اغلب تیتراژ‌های برنامه‌های سینمایی ردپایی از آن به چشم می‌خورد.‌

ای ایران / ناصر تقوایی

سال ۱۳۶۸ را باید بهترین سال دوران حرفه‌ای اکبر عبدی دانست؛ زمانی که او با سه فیلم خاطره انگیز، سینمای ایران را منفجر کرد. یکی از بهترین بازی‌های عمر حرفه‌ای عبدی در این سال و در شاهکار ناصر تقوایی به نام «ای ایران»، با نقش گروهبان مکوندی رقم خورد و بازیگر این نقش توانست هم زمان که یک شخصیت منفی را رنگ آمیزی می‌کند، مایه‌هایی از بلاهت و بامزگی را نیز به نقش تزریق نماید.

دزد عروسک‌ها / محمدرضا هنرمند

بازی در یک نقش منفی دیگر، آن هم در گروه سنی کودک و نوجوان، از جمله شاهکار‌های اکبر عبدی بود. او با نقش گنجو در «دزد عروسک ها» و بده بستان هایش با آزیتا حاجیان، موفق شد گیشه سینما را رونق ببخشد. ریسک پذیری بازیگری که چند سال قبل از این در یکی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ بازی کرده بود و پذیرفتن ریسک این گریم عجیب، شجاعتی است که فقط از کسی مثل عبدی می‌توان انتظار داشت.

مادر / علی حاتمی

بهترین بازی زندگی هنری اکبر عبدی به نقش غلامرضا در شاهکار علی حاتمی بازمی گردد؛ فیلم پرستاره و تراز اولی که عبدی در آن اجرایی تکرارنشدنی داشت و برایش برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از هشتمین جشنواره فیلم فجر هم شد. حضور حاشیه‌ای غلامرضا در این اثر بیش از سایر ستاره‌های فیلم به چشم آمد و سکانس دیکته نوشتن او در «مادر»، با هر متر و معیاری، یکی از درخشان‌ترین سکانس‌های تاریخ سینمای ایران محسوب می‌شود.

آدم برفی / داوود میرباقری

دیگر نمود شجاعت و ریسک پذیری اکبر عبدی در فیلم «آدم برفی» داود میرباقری رو شد؛ جایی که او هم زمان دو نقش مرد و زن را مقابل دوربین برد و همین موضوع یکی از پرحاشیه‌ترین دوره‌های تاریخی سینمای ایران را آغاز کرد. این اولین زن پوشی یک بازیگر شاخص مرد در سینمای پس از انقلاب محسوب می‌شد که می‌توانست کارنامه اکبر عبدی را برای همیشه به بایگانی بفرستد؛ اما در نهایت به سود این هنرپیشه بزرگ تمام شد.

در چشم باد / مسعود جعفری جوزانی

«در چشم باد» یکی از خوش ساخت‌ترین محصولات الف-ویژه تلویزیون که از حضور بازیگران شاخصی همچون پارسا پیروزفر و سعید نیکپور بهره می‌برد، به حضور درخشان اکبر عبدی در نقش فراموش نشدنی «حسن آقا حسینی قشنگه» نیز مزین شد. عبدی با این نقش درک بی نظیرش از نمایش روحوضی و شناخت دقیق از مختصات تهران قدیم را به رخ کشید و در سکانس‌های عروسی، با اجرای یک نمایش نیمه کمدی مبتنی بر حرکات موزون، چشم‌ها را خیره کرد.

اخراجی‌ها / مسعود ده نمکی

بهترین ساخته مسعود ده نمکی و یکی از پرفروش‌ترین کمدی‌های دهه ۸۰ سینمای ایران، بدون بازی خاطره انگیز اکبر عبدی در نقش «بایرام لودر» بی معنا می‌شد. عبدی در «اخراجی ها» بخش عمده‌ای از بار کمدی را به دوش می‌کشید و در حالی که سنش به پنجاه سالگی نزدیک می‌شد، نقش یک جوان دم بخت را طوری جلوی دوربین برد که آب از آب تکان نخورد. محبوبیت اکبر عبدی باعث شد تنها گزینه ایفای نقش «بایرام لودر» در «اخراجی ها» باشد.

{$sepehr_key_234382}

خوابم میاد / رضا عطاران

قریب به دو دهه بعد از تجربه عجیب «آدم برفی»، عبدی تصمیم گرفت یک بار دیگر زن پوشی را، با نقش یک پیرزن، امتحان کند. او در «خوابم میاد» رضا عطاران، نقش مادر رضا را به قدری باورپذیر ایفا کرد که برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از سی امین دوره جشنواره فیلم فجر شد. گفته می‌شود که او برای ایفای این نقش با گریم زنانه به دفتر عطاران رفته و حتی خود کارگردان هم متوجه این امر نشده است.

رسوایی / مسعود ده نمکی

از معدود نقش‌های کاملا جدی اکبر عبدی در فیلمی با حال و هوای مذهبی و در نقش یک روحانی به نام حاج یوسف رقم خورد. عبدی با ایفای نقش در «رسوایی» توانست نظر مثبت عموم مردم را جلب کند و نشان دهد که صرفا در حوزه کمدی صاحب تبحر نیست. او برای این نقش در سی ویکمین جشنواره فیلم فجر نامزد سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اصلی مرد شد، اما در نهایت دستش از این جایزه کوتاه ماند.