شورای نگهبان باشگاه سیاسی نیست

گزارشی از نشست خبری سخن‌گوی شورای نگهبان در مشهد و همایش اعضای هیئت نظارت بر انتخابات

کد خبر: ۹۰۰۲

تاریخ : ۲۳ آبان ۱۳۹۸ - ۰۶:۳۶

نوشته

زهرا اسکندریان - «پیشنهاد دادیم و گلایه داشتیم که بعد از ابلاغ سیاست‌های کلی انتخابات شاهد تصویب قوانین فرعی در مجلس نبودیم. دولت لایحه‌ای در این‌باره ارائه نکرده و گام‌هایی که مجلس برای این موضوع برداشته، ابتر مانده است.» این بخشی از صحبت‌های عباسعلی کدخدایی، سخن‌گوی شورای نگهبان، در مشهد بود. همایش سراسری هیئت‌های نظارت بر انتخابات یازدهمین دوره مجلس که از سه‌شنبه گذشته تا امروز در مشهد در حال برگزاری است، بهانه‌ای شد تا سخن‌گوی شورای نگهبان نشست خبری ماهانه خود را در مجتمع اقامتی ولایت در مشهد برگزار کند. او بعد از اینکه مصوبات یک‌ماه گذشته شورای نگهبان را در این نشست خبری بیان کرد، درباره برخی مسائل انتخاباتی به خبرنگاران پاسخ داد. آنچه در جمع اصحاب رسانه بیشتر بحث شد، نحوه و سازوکار تأیید صلاحیت نامزد‌های انتخابات مجلس بود که کدخدایی در پاسخ به همه بر «رعایت اصول قوانین در تأیید صلاحیت‌ها» تأکید کرد. به گفته او، همچنان در قوانین انتخابات نقص‌های مختلفی وجود دارد؛ با این حال دولت و مجلس هم در این‌باره اقدامی نکرده‌اند. به گفته کدخدایی «اصولا قانون انتخابات در حوزه تبلیغات بسیار محدود و حداقلی است. مصادیق ممنوعیت ذکر شده، اما در سایر مواد، قانون ساکت است که باید اصلاح شود». او با ذکر این مثال که فعالیت‌های عمومی یک نامزد قبل از ثبت‌نام در انتخابات جزو تخلفات است یا نه؟ گفت: جامعه فعالیت‌های یک نامزد قبل از ثبت‌نام را به‌عنوان فعالیت تبلیغاتی می‌شناسد، اما قانون آن را تبلیغات تلقی نمی‌کند. مصادیق شرکت در مراسم قبل ازانتخابات و هدایا و کمک‌ها به مردم و روستا‌ها در قانون نیامده است.
او در پاسخ به سؤالی مبنی بر تغییر نگاه شورای نگهبان برای معیار تشخیص صلاحیت‌ها برای همراهی با توصیه دولت درباره حضور همه سلایق در انتخابات پیش رو این‌طور گفت: رئیس‌جمهور و سایر مقامات با قوانین و مقررات آشنا هستند. آنچه برای ما مهم است، پاسداری از حقوق مردم و حق‌الناس است و معتقدیم تأمین این وظیفه مهم از گذر اجرای صحیح و دقیق قوانین تأمین می‌شود. راه انتخابات خوب، سالم و حضور گسترده، اجرای صحیح قوانین است.
کدخدایی بیان کرد: شورای نگهبان و هر نهاد دیگری اگر به دنبال انتخابات صحیح، سالم، پرشور و حضور همه سلایق باشد، راهی جز اجرای قانون و مقررات ندارد.

نظر شورای نگهبان درباره سازوکار «سرا»
اوایل آبان‌ماه برخی رسانه‌ها و شخصیت‌های اصلاح‌طلب از تدوین طرح «سامانه رأی‌سنجی اصلاح‌طلبان» موسوم به «سرا» در شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان خبر دادند؛ طرحی با هدف میدان دادن به بدنه اجتماعی اصلاحات و به‌نوعی پاسخ‌گویی به انتقادات گذشته. سخن‌گوی شورای نگهبان هم درباره سازوکار این طرح در پاسخ به شهرآرا اظهار کرد: نمی‌دانم سازوکار سرا چه مفهومی دارد و فقط از رسانه‌ها متوجه ایجاد این سازوکار شدم. تا زمانی که این سازوکار‌ها در وظایف نهاد‌های مسئول برگزاری انتخابات دخالتی نداشته باشد، منع قانونی ندارد، اما اگر بخواهد آثاری بر وظایف دستگاه‌های متولی داشته باشد، خلاف قانون خواهد بود و دستگاه‌های نظارتی برخورد لازم را می‌کنند. او افزود: در موقعیتی هستیم که به آرامش، وحدت جمعی و امید در مردم نیاز داریم. اینکه برخی مقامات درباره شورای نگهبان و قوه‌قضائیه مطالبی را مطرح می‌کنند، انتظار این است در جلساتی که با هم دارند مطرح شود و بی‌جهت ایجاد تردید و ناامیدی در بین مردم نشود.
کدخدایی درباره نحوه تأیید صلاحیت برخی نمایندگان مجلس اظهار کرد: عملکرد نمایندگان در طول ۴ سال نمایندگی رصد می‌شود و اگر به این منجر شود که موجبات سلب صلاحیت نماینده را فراهم کند، شورا اقدام می‌کند. در برخی دوره‌ها نمایندگان تأیید صلاحیت نشدند.
وی با اشاره به اینکه اظهاراتی را که نمایندگان در راستای انجام وظایف نمایندگی در مجلس دارند، محل بحث برای تأیید صلاحیت قرار نمی‌دهیم، گفت: سایر فعالیت‌ها و سخنرانی‌ها در مکان‌های دیگر بررسی می‌شود. صرف انتقاد از یک نهاد، دستگاه یا شورای نگهبان، موجب رد صلاحیت یک نماینده نخواهد بود.
کدخدایی در پاسخ به یکی از سؤالات با بیان اینکه شورای نگهبان باشگاه سیاسی نیست که سهمی برای احزاب و گروه‌ها در نظر بگیرد، اظهار کرد: شورای نگهبان مجری قانون است؛ بنابراین نظرات همه گروه‌ها را می‌شنود. از هر ۲ گروه به ما مراجعاتی دارند و مطالبی را مطرح می‌کنند. ۲ روز پیش نیز یکی از احزاب اصلاح‌طلب درخواست جلسه داشتند که قرار است برگزار شود. شورای نگهبان مانعی برای شنیدن نظرات ندارد و در حد قانون این نظرات را در عملکرد خود لحاظ می‌کند. او همچنین درباره بررسی پالرمو در شورای نگهبان، گفت: ایراداتی که شورای نگهبان درباره پالرمو گرفته بود، تأمین شد، اما اکنون این موضوع در مجمع تشخیص مصلحت نظام در دست بررسی است.
او درباره بررسی تخلفات در فضای مجازی اضافه کرد: فرقی نمی‌کند که تخلفات تبلیغاتی در فضای واقعی یا مجازی باشد؛ دادستان کشور به این مسئله اهتمام جدی دارد و قرار شد تخلفات از طریق هیئت‌های نظارت و شورای نگهبان برای قوه‌قضائیه ارسال شود و برخورد جدی و قانونی صورت بگیرد.
کدخدایی همچنین درباره استانی شدن انتخابات و انتخابات الکترونیک، گفت: درباره استانی شدن انتخابات ایرادات قانونی به این موضوع در شورای نگهبان وارد شد و این موضوع به مجلس عودت داده شد و متأسفانه مجلس هم اقدامی انجام نداد؛ بنابراین استانی شدن انتخابات منتفی است، اما درباره الکترونیکی شدن انتخابات، با وزارت کشور در حال کار کردن روی این موضوع هستیم تا تجمیع آرا و احراز هویت، الکترونیکی باشد. اگر وزارت کشور در بقیه موارد آمادگی داشته باشد، آماده هستیم که برگزار شود. سخن‌گوی شورای نگهبان با تأکید بر اینکه انتخابات الکترونیک یک الزام قانونی است، افزود: این کار می‌تواند سرعت و دقت را در شمارش آرا افزایش دهد. تاکنون از وزارت کشور درباره تأمین امنیت روش‌های رأی‌گیری الکترونیکی درخواست داشته‌ایم.
همایش آموزشی برای ۷۰۰ نفر از اعضای هیئت نظارت بر انتخابات در مشهد در حال برگزاری است. از سه‌شنبه گذشته تا امروز وزیر اطلاعات، وزیر کشور، فرماندهی نیروی انتظامی، دادستان کل کشور و برخی دیگر از مقامات کشوری برای توجیه و تبیین وظایف هر یک از دستگاه‌ها حضور دارند. ابلاغیه هیئت‌های نظارت استانی صادر شده است؛ به‌طوری‌که برای هر استان ۵نفر و هر شهرستان ۳عضو هیئت نظارت در نظر گرفته شده است.

کوتاه از همایش

آقای رئیس جمهور کام مردم را تلخ کرد
بـه گـــزارش تسنیم، دیروز حجت‌الاسلام ‌والمسلمین احمــد مروی در همایش آموزشی هیئت‌های نظارت بر انتخابات اظهار کرد: آقای رئیس‌جمهور خبر خوش داد و گفت ذخایر نفتی بزرگی پیدا کردیم که خبر امیدبخشی است، اما چرا این خبر خوب را با یک موضوع تلخ کنیم؟ باید شکرگزار این نعمت باشیم و وحدت و یکدلی را گسترش دهیم و اگر حرفی هست، در جلسه خصوصی بیان کنیم. وی برخورد با مفاسد را مطالبه بحق مردم دانست و تأکید کرد: بنده با رئیس قوه‌قضائیه رفاقت 45ساله دارم. شهادت می‌دهم که یک‌بار مسئله خطی یا شخصی در نگاه‌های قضایی آقای رئیسی ندیده‌ام؛ بنابراین باید این جریان را تقویت کنیم.

فعالیت 150هزار پلیس در جریان انتخابات
سردار حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، نیز که برای حضور در همایش سراسری هیئت‌های نظارت بر انتخابات مجلس به مشهد سفر کرده است، در حاشیه این مراسم به ایرنا گفت: تأمین امنیت انتخابات بر عهده نیروی انتظامی است و به‌طور قطع افزون بر ۱۵۰هزار پلیس در جریان انتخابات در شعبه‌های اخذ رأی حضور دارند.وی اضافه کرد: امسال این امکان فراهم شده است تا استعلام سوابق نامزدهای انتخابات مجلس به‌صورت تجمیعی انجام شود؛ بنابراین اطلاعات لازم به‌طور یکجا برای اعضای شورای نگهبان ارسال می‌شود. فرمانده ناجا همچنین در سخنرانی خود در این همایش، به تشکیل قرارگاه ویژه این نیرو برای پاسخ سریع و دقیق به استعلامات شورای نگهبان اشاره و بیان کرد: «اطلس امنیتی انتخابات» نیز تعیین شده و نقاطی که ممکن است در آن با مشکل امنیتی مواجه شویم، کاملا مشخص‌اند. بر اساس این اطلس امنیتی، از همین الان مشخص است که در کدام حوزه‌ها و شعب احتمالا مشکل خواهیم داشت؛ بنابراین پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده‌ایم و کاملا آماده تأمین امنیت انتخابات هستیم.

نتایج بررسی صلاحیت‌ها مستند شود
عضـــو حقوق‌دان شـــورای نگهبان نیـــــز در ایـــن هــــمـــایش از هیئــــت‌هـــای نظارت بر انتخابات خواست تا نتایج بررسی صلاحیت‌های خود را مستند کنند. محمد دهقان افزود: شورای نگهبان یک اصل اساسی دارد و آن عمل به مُر قانون است. وی با اشاره به استقامت بزرگان در شورای نگهبان برای جلوگیری از استحاله نظام، گفت: حضور شخصیت‌های بزرگی همچون آیت‌ا... جنتی و آیت‌ا... یزدی در شورای نگهبان یکی از عوامل اصلی در جلوگیری از استحاله نظام بوده است.

از نظارت استصوابی کوتاه نمی‌آییم
محـــمدحسن صــادقی‌مقدم، عضو حقوق‌دان و معاون اجرایی و امـــــور انتخــابات شورای نگهبان نیز طی سخنانی در این همایش بیان کرد: ما از موضوع احراز صلاحیت و نظارت استصوابی کوتاه نمی‌آییم؛ چرا که وظیفه قانونی شورای نگهبان است. تدبیر حکیمانه‌ای بود که عزیزان در تدوین قانون اساسی داشتند و شورای نگهبان را تضمین‌کننده سلامت انقلاب و نظام برشمردند و این مطلب بسیار روشن و واضح است.