چرا آمریکا یک پل در «آق‌قلا» را هدف قرار داد؟ | قمار بزرگ ترامپ بر آینده جنگ

به گزارش شهرآرانیوز، حمله بامداد امروز به پل آق‌قلا در استان گلستان، پرسش‌های تازه‌ای درباره منطق انتخاب اهداف در حملات اخیر ایجاد کرده است. این پل در نگاه نخست شاید تنها یک زیرساخت ارتباط محلی به نظر برسد، اما موقعیت جغرافیایی آن، اهمیت این هدف را فراتر از یک سازه عمرانی نشان می‌دهد. همین مسئله باعث شده تا برخی تحلیلگران، انتخاب این نقطه را نه یک حمله تصادفی بلکه بخشی از تلاش برای هدف قراردادن شاهراه‌های راهبردی حمل‌ونقل ایران ارزیابی کنند. آیا حمله بامداد امروز یک پیام از سوی واشنگتن بود؟ چرا برای نخستین بار، یک نقطه در شمال‌شرق هدف قرار گرفت؟

از آق‌قلا تا روسیه، اهمیت یک گره لجستیکی

اهمیت آق‌قلا تنها به موقعیت آن در استان گلستان محدود نمی‌شود. در فاصله حدود ۷۰ کیلومتری شمال این شهر، مرز ریلی اینچه‌برون قرار دارد. این مسیر به‌عنوان کریدور شمال - جنوب، از ایران به ترکمنستان و قزاقستان رفته، نهایتاً به شبکه ریلی روسیه می‌پیوندد و در سال‌های اخیر، به‌ویژه با افزایش همکاری‌های اقتصادی میان تهران و مسکو و البته محاصره دریایی ایران، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. محور آق‌قلا به اینچه‌برون همچون کریدور‌های مهم دیگر در محور شرق به عنوان یکی از گزینه‌های اصلی حمل‌ونقل کالا میان ایران با همسایگان شرقی، آسیای مرکزی و روسیه شناخته می‌شود.

از همین رو، هرگونه اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی این محور، حتی اگر مستقیماً خط آهن را هدف قرار نداده باشد، می‌تواند بر ظرفیت جابه‌جایی کالا، تجهیزات و پشتیبانی در این کریدور اثر بگذارد. در ادبیات نظامی نیز هدف قرار دادن پل‌ها، تقاطع‌های ریلی و گره‌های مواصلاتی، یکی از روش‌های شناخته‌شده برای کاهش انعطاف‌پذیری لجستیکی طرف مقابل محسوب می‌شود.

با این حال، اگر این حمله را در کنار اهمیت روزافزون کریدور‌های زمینی ایران تحلیل کنیم، می‌توان به فرضیه‌ای فراتر از یک هدف تاکتیکی نیز اندیشید. در شرایطی که هرگونه محدودیت در مسیر‌های دریایی، ارزش مسیر‌های زمینی و ریلی را دوچندان می‌کند، زیرساخت‌هایی مانند محور آق‌قلا - اینچه‌برون به بخشی از شبکه راهبردی اتصال ایران به شمال اوراسیا تبدیل می‌شوند.

بر این اساس، برخی تحلیلگران معتقدند هدف قرار دادن چنین نقاطی می‌تواند حامل این پیام باشد که ایالات متحده پس از شکست پروژه خود در اعمال محاصره دریایی علیه ایران، حالا تلاش خواهد کرد تا راه‌های جایگزین برای اقتصاد ایران را در بانک اهداف خود قرار دهد. گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که حمله بامداد امروز را می‌توان یک پیام تهدید از سوی ترامپ تلقی کرد.

البته این برداشت همچنان در حد یک فرضیه تحلیلی است و برای نسبت دادن قطعی چنین هدفی به عامل حمله، به شواهد بیشتری از جمله الگوی انتخاب اهداف و تکرار حملات مشابه علیه سایر کریدور‌های زمینی و ریلی نیاز خواهد بود. با این حال، حقیقت آن است که هدف قراردادن چنین زیرساخت‌هایی علاوه بر تهران بر منافع همسایگان ایران نیز تأثیر خواهد گذاشت؛ همانطور که محور آق‌قلا به اینچه‌برون، از جمله کریدور‌های راهبردی برای دسترسی روسیه به سواحل خلیج فارس و دریای آزاد محسوب می‌شود و تهدید این زیرساخت‌ها، به‌روشنی جنگی نیست که واشنگتن توان پرداخت هزینه‌های آن را داشته باشد.