علیرضا زندگانی در گفتوگو با شهرآرانیوز، با تحلیل ابعاد عرفانی اقامه نماز آیتالله جوادی آملی بر پیکر شهید والامقام آیت الله العظمی امام خامنهای و خانواده ایشان در مسجد مقدس جمکران، اظهار کرد: نماز در نگاه توحیدی، صرفاً یک عمل عبادی نیست، بلکه تجلی صفات الهی در وجود انسان کامل است. این حقیقت در عالیترین مرتبه در وجود ائمه معصومین (ع) ظهور یافته و پس از آنان نیز در وجود نائبان و انسانهای الهی که به ساحت قدسی اهلبیت (ع) نزدیک شدهاند، جلوهگر میشود.
وی با اشاره به مفهوم احدیت الهی افزود: خداوند متعال دارای صفت احدیت است؛ یعنی ذات یگانهای که همه کمالات به او بازمیگردد و هیچ همتایی برای او متصور نیست. از همین منظر، اوصافی که آیتالله جوادی آملی درباره رهبر شهید بیان کردند، در حقیقت جلوهای از صفت موحد بودن ایشان است. انسانی که در همه ابعاد زندگی، بندگی خدا را محور قرار داده و در این مسیر به وحدت و اخلاص رسیده است.
زندگانی ادامه داد: بندگی حقیقی، حقیقتی واحد و تجزیهناپذیر است و در عرصههای مختلف زندگی انسان ظهور پیدا میکند. مجاهدت، ایثار، شهادتطلبی و خدمت به خلق، همگی جلوههای گوناگون همان بندگی واحد هستند و نمیتوان میان آنها جدایی قائل شد.
این استاد معارف با اشاره به تعبیر «حیّ متألّه» که از سوی آیتالله جوادی آملی مطرح شده است، گفت: این تعبیر، تعریفی عمیق و نو از حقیقت انسان ارائه میدهد. در حالی که در فلسفه و منطق، انسان را حیوان ناطق معرفی کردهاند، در نگاه توحیدی، انسان زمانی به حقیقت وجودی خود میرسد که «متألّه» باشد یعنی همه هویت خود را در بندگی خداوند تعریف کند.
وی افزود: همین حقیقت در آموزههای اسلامی نیز مورد تأکید قرار گرفته است؛ چنانکه در تشهد نماز، پیامبر اکرم (ص) پیش از آنکه به عنوان رسول خدا معرفی شوند، با عنوان «عبدالله» شناخته میشوند و امیرالمؤمنین علی (ع) و حضرت عیسی (ع) نیز در معرفی خود، پیش از هر چیز بر مقام عبودیت تأکید کردهاند.
زندگانی با استناد به آیات قرآن کریم خاطرنشان کرد: همانگونه که صفت احدیت، جامع همه صفات کمال الهی است، «موحد بودن» نیز جامع همه فضایل انسانی به شمار میرود و فلسفه آفرینش انسان نیز بر همین اساس در آیه شریفه «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ» تبیین شده است.
وی در پایان تأکید کرد: نماز آیتالله جوادی آملی بر پیکر شهید، تنها اقامه یک نماز میت نبود، بلکه بازخوانی عملی حقیقت توحید، عبودیت و پیوند ناگسستنی مجاهدت، شهادت و بندگی خالصانه خداوند بود؛ پیامی که میتواند برای جامعه امروز الهامبخش و راهگشا باشد.