فریادی جهانی در قلب مشهد | گفت‌و‌گو با هنرمندان لبنانی و مشهدی به بهانه خلق دیوارنگاره «قوموا لله»

به گزارش شهرآرانیوز؛ مشهد در حالی در فضای معنوی و بی قرار تشییع و خاک سپاری رهبر شهید انقلاب قرار داشت که خیابان کوهسنگی مشهد شاهد یکی از بزرگ‌ترین جریان‌های هنری مقاومتی بود. در راستای تجلیل از مقام رهبر شهید، هنرمندان برجسته‌ای از کشور‌های ایران، لبنان و یمن گرد هم آمدند تا با اجرای نقاشی دیواری «قوموا لله» بر روی ۲۳مترمربع از دیوار مدرسه مصلی نژاد، پیام ایستادگی و وفاداری را به تصویر بکشند.

این اثر که با شعار «ابناء السید» زینت یافته، ترکیبی از هنر گرافیک، نقاشی و کاریکاتور است که نمادی از اتحاد جبهه مقاومت در قلب مشهد محسوب می‌شود. در ادامه این گزارش، با حضور دست اندرکاران این پروژه، از تجربه اجرای این اثر حماسی در میان فضای تکاپوی شهر می‌پرسیم.

هم افزایی متخصصان جبهه مقاومت

محسن نصرا... که مسئولیت برگزاری این رویداد گرافیکی را برعهده دارد، گفت: هنرمندان لبنانی که برای شرکت در مراسم تشییع شهید انقلاب به ایران آمده‌اند، در اقدامی نوآورانه با همراهی هنرمندان ایرانی دست به تولید یک اثر مشترک بین المللی زده‌اند. این همکاری میدانی میان هنرمندان جبهه مقاومت در مشهد، تجربه‌ای بی سابقه است که برای اولین بار به وقوع می‌پیوندد.

این فعال هنری در تشریح ویژگی‌های میهمانان لبنانی، بیان کرد: این گروه ترکیبی از طراحان گرافیک، نقاشان و فعالان رسانه‌ای هستند که پیش‌تر در جریان نبرد‌های حزب ا...، آثار تأثیرگذاری خلق کرده‌اند. هم فکری این چهره‌های هنری با اساتید کشورمان، بستر مناسبی را برای انتقال تجربیات و پدیدآوردن اثری با هویت واحد «مقاومت» ایجاد کرده است.

پروژه‌های جهانی گروه «أبناء السید»

نصرا... به سوابق این نهاد مردمی اشاره کرد و گفت: گروه «أبناء السید» مجموعه‌ای است که توانسته طراحان گرافیک را در ساختاری منسجم گرد هم آورد. این گروه فعالیت‌های بین المللی متعددی را در کارنامه خود ثبت کرده است؛ از جمله راهبری پویش جهانی «لا» که با استقبال گسترده هنرمندان سایر کشور‌ها همراه بود. همچنین یکی دیگر از کار‌های برجسته آن ها، ترسیم دیوارنگاره‌ای استراتژیک بر روی دیوار حائل مرز لبنان و مناطق اشغالی است؛ پروژه‌ای که بازتاب آن در رسانه‌های منطقه و حتی در تحلیل‌های رسانه‌های رژیم صهیونیستی به وضوح دیده شد.

پیام هم بستگی به زبان تصویر و گرافیک

مسعود شجاعی طباطبایی، کاریکاتوریست و گرافیست شناخته شده کشور، با اشاره به اجرای دیوارنگاره جمعی در مشهد با کمک هنرمندان محور مقاومت لبنان، گفت: این پروژه در آستانه تشییع رهبر شهید در مشهد اجرا شده و هم زمانی آن با ایام وداع، معنای ویژه و نمادینی به اثر بخشیده است.

ویژگی اصلی این پروژه مردمی و نمادین بودن آن است. ارتباط خیلی سریع، ساده و آنی با مردم برقرار می‌شود. یعنی هنرمندانی از جا‌های مختلف در حوزه مقاومت گرد هم آمدند و یک اثر واحد را با هم اجرا کردند. این هم نشینی هنرمندان از کشور‌های مختلف، اتفاقی مثبت و حائز اهمیت است که می‌تواند پیام هم بستگی را از زبان تصویر و گرافیک به مخاطبان داخلی و بین المللی منتقل کند.

این هنرمند بااشاره به تجربه بین المللی هنرمندان ایرانی گفت: کار فاخر استاد نجابتی در دیوار حائل «ترسیم دیوارنگاره «و فتح قریب» در جنوب لبنان» در کنار هنرمندان لبنانی جریان ساز بود. قطعا تجربه‌ها و آموخته‌های چنین استادانی در تقویت کیفیت اجرا و ارتقای سطح پروژه‌ها مؤثر است.

هنر؛ زبان بین المللی و ابزار کم هزینه ارتباط با مردم

شجاعی طباطبایی درباره نقش و جایگاه هنر‌های تصویری گفت: گرافیک و کاریکاتور به عنوان «زبان بین المللی» عمل می‌کنند و نیازی به ترجمه ندارند. این زبان قابل فهم برای همه مردم دنیاست و خیلی کم هزینه است. او همچنین به یک دیدار غیررسمی اشاره کرد که در آن حضرت آقا به اهمیت و دقت نظر در آثار گرافیکی و کاریکاتور اشاره کرده و حتی به چند اثر و هنرمند خاص توجه نشان دادند؛ رویدادی که نشان دهنده دنبال شدن جدی حوزه هنر‌های گرافیکی و کاریکاتور از سوی رهبر شهید انقلاب بوده است.

وی تأکید کرد: یکی از ویژگی‌های این نوع پروژه ها، مردمی بودن و دسترسی مستقیم به مخاطب است. مردم خیلی راحت با این کار‌ها ارتباط برقرار می‌کنند؛ بدون واسطه گالری یا فضای رسمی. حضور هنرمند کنار مردم در محل اجرا و دیده شدن روند خلق اثر، تجربه‌ای متفاوت و ارزشمند ایجاد می‌کند.

این هنرمند شناخته شده بر ضرورت استمرار این تعامل‌ها و تقویت پیوند آموزشی میان هنرمندان داخلی و بین المللی تأکید کرد و افزود: ما نیاز داریم این ارتباط و تعامل دائم ادامه داشته باشد. این استمرار کمک می‌کند سطح کیفی کار‌ها بالا برود، آموزش داده شود و توانمندی‌ها بروز یابد. این نوع رویداد‌ها می‌تواند الگو‌های تازه‌ای برای همکاری بین هنرمندان حوزه مقاومت و جامعه هنری مشهد بسازد.

«ابناء السید»، نماد اتحاد هنرمندان مقاومت؛ پیامی جهانی از مشهد

رضا قصیر، ایده پرداز اصلی دیوارنگاره «قوموا لله» و مسئول گروه هنری «ابناء السید» از لبنان، با حضور در مشهد با اشاره به ریشه‌های شکل گیری گروه «ابناء السید» گفت: گروه هنری «ابناء السید» در لبنان، پاسخی بود به نیاز مبرم به بازنمایی هنری از میراث و اندیشه‌های این رهبر بزرگ.

نام گروه، خود گویای همین پیوند عمیق است. هدف ما از ابتدا این بود که در مراسم تاریخی تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب، حضوری هنرمندانه داشته باشیم و با زبان هنر، عمق احساس، ارادت و هم بستگی خود را نسبت به این فقدان بزرگ و آنچه ایشان نمایندگی می‌کردند، بیان کنیم. رهبری که نه تنها برای ایران، بلکه برای تمام کسانی که در خط مقاومت و عدالت ایستاده‌اند، نماد و الهام بخش بود.

قصیر در ادامه به گستره این اثر و مفهوم

«محور مقاومت» اشاره کرد و افزود: تمرکز اصلی ما در این دیوارنگاره، بر عناصر بصری و نمادین متعددی بود که بازتاب دهنده تنوع و در عین حال، یگانگی جبهه‌های گوناگون محور مقاومت باشد. از این رو، شما در این اثر، شاهد ترکیب هوشمندانه‌ای از نشانه‌های مقاومت در لبنان، یمن، ایران، فلسطین و عراق خواهید بود. هر جزء از این دیوارنگاره ۲۳متری، داستانی از ایستادگی، فداکاری و تلاش برای عدالت را روایت می‌کند؛ داستانی که توسط هنرمندان این سرزمین ها، با همدلی و اشتراک در آرمان ها، به تصویر کشیده شده است.

وی با تأکید بر ابعاد جهانی این اقدام هنری، بیان کرد: این دیوارنگاره صرفا یک اثر هنری معمولی نیست؛ بلکه تجلی بصری این حقیقت است که اندیشه‌ها و آرمان‌های این رهبر فرزانه، تبدیل به جریانی جهانی شده است. این پروژه نشان می‌دهد که چگونه هنرمندان، به عنوان سفیران این پیام، می‌توانند مرز‌های جغرافیایی را درنوردیده و مفاهیم عمیق مقاومت، عدالت و استقلال را در زبانی مشترک و قابل فهم برای همه، منتقل کنند.

حضور هنرمندانی از کشور‌های مختلف در این کار، هم بستگی و پیوند ناگسستنی میان ملت‌هایی را که در مسیر مقاومت گام برمی دارند، به نمایش می‌گذارد. این دیوارنگاره، فریاد مشترک ماست؛ فریاد «قوموا لله»، فریادی که در قلب مشهد، پژواک جهانی دارد و یادآور می‌شود که میراث این رهبر، جغرافیا نمی‌شناسد و روحیه مقاومت، زبانی است که تمام دل‌های آزاده را به هم پیوند می‌زند.

ما یک پیکر واحد هستیم

فاطمه الشامی، هنرمند لبنانی که از خط مقدم نبرد برای پیوستن به این رویداد هنری به مشهد آمده است، در تشریح چرایی حضور خود، نگاهی فراتر از مرز‌ها را به تصویر می‌کشد.

او با تأکید بر اینکه در جبهه مقاومت، تفاوت جنسیتی در مسیر نیل به آرمان‌ها رنگ می‌بازد، می‌گوید: به اعتقاد من، حضور خواهران هنرمند در این رویداد، در کنار برادرانمان، برخاسته از یک هدف مشترک و غیرقابل تفکیک است. ما از جنوب لبنان، قلب تپنده مقاومت، به اینجا آمده‌ایم تا این پیام را به روشنی مخابره کنیم که در نبردی نابرابر که دشمنان آمریکایی و اسرائیلی علیه عزت و استقلال ملت‌های لبنان و ایران تحمیل کرده‌اند، ما یک پیکر واحد هستیم. حضور ما در مشهد، اعلام وفاداری به رهبری است که جهان اسلام را از بند انفعال رهانید و با شخصیت کاریزماتیک، شجاعت بی نظیر و نگاه استراتژیک خود، تراز جدیدی از رهبری را در دنیای معاصر تعریف کرد.

وی در ادامه به ابعاد شخصیتی رهبر شهید و تأثیر آن بر جبهه مقاومت اشاره می‌کند و می‌افزاید: این رهبر شهید، تنها یک چهره ملی نبود، بلکه پرچم داری جهانی بود که توانست زوایای شخصیتی خود را به عنوان یک الگوی تمام عیار برای تمامی مجاهدان جهان ترسیم کند. او به ما آموخت که چگونه در سخت‌ترین شرایط، با تکیه بر ایمان و عقلانیت، در برابر هیمنه پوشالی استکبار ایستادگی کنیم. برای ما، او در کنار دیگر رهبران جهان اسلام مظهر صلابت در میدان نبرد و در عین حال تجسم عطوفت و اخلاق در حکمرانی بود.

در واقع، آنچه ما را از جنوبی‌ترین نقطه لبنان به این دیوارنگاره کشاند، تنها ادای احترام به یک شخصیت سیاسی نیست؛ بلکه تجدید بیعت با اندیشه‌ای است که ما را در یک سنگر واحد قرار داده است. ما اینجا هستیم تا نشان دهیم که پیوند میان ایران و لبنان، پیوندی استراتژیک و عقیدتی است؛ حمایت ما از یکدیگر نه از سر ضرورت سیاسی، بلکه ریشه در آرمان‌های مشترکی دارد که رهبر شهیدمان برای آن زیست و برای آن به شهادت رسید. ما در جنگی که دشمن علیه هویت و کرامت انسان‌ها راه انداخته، در کنارهم ایستاده‌ایم و اطمینان داریم که این زبان مشترک هنر، سلاح برنده‌ای است که صدای مقاومت ما را به گوش جهانیان خواهد رساند.

مشهد، میعادگاه هنر مقاومت در سوگ رهبر شهید

جاوید کیانی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد، در حاشیه این رویداد هنری بین المللی که با مشارکت حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان رضوی برگزار شد، بیان کرد: بسیار مفتخریم که در این ایام حزن انگیز، شهر مشهد میزبان هنرمندان اثرگذار از کشور‌های دوست و برادر، لبنان و یمن در کنار هنرمندان برجسته کشورمان است. این حضور پرشور، پیوند ناگسستنی ملت‌های جبهه مقاومت را در تجلیل از مقام شامخ سیدالشهدای خدمت به تصویر می‌کشد.

وی با اشاره به فضای معنوی حاکم بر این فعالیت هنری در آستانه تشییع پیکر مطهر و خاک سپاری رهبر شهید، افزود: این دیوارنگاره در شب قبل از تشییع پیکر شهید عزیز امت، جناب آقای رئیسی، به دست هنرمندانی خلق شد که دغدغه تبیین حماسه و مقاومت را دارند. این اثر، روایتی از ماندگاری راه شهدا و وحدت جهان اسلام در مسیر آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی است.

رئیس سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد به اقدامات مستمر این سازمان در حوزه هنر‌های شهری اشاره کرد و گفت: مجموعه معاونت فرهنگی شهرداری مشهد همواره در راستای ترویج فرهنگ ایثار، شهادت و حماسه گام‌های مؤثری برداشته است؛ به طوری که تا امروز بیش از ۳۰هزار مترمربع دیوارنگاره با همین مضامین در سطح شهر مشهد اجرا شده است. وی تأکید کرد: علاوه براین، ساخت تندیس‌های متعدد با محوریت حماسه و ایثار در نقاط مختلف شهر، از دیگر اقداماتی است که با هدف زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهیدان انجام پذیرفته و در دستورکار مستمر ما قرار دارد.

کیانی افزود: این سازمان با آغوشی باز آمادگی کامل خود را برای میزبانی و اجرای رویداد‌های بزرگ و تأثیرگذار هنری در سطح بین المللی اعلام می‌دارد. از تمامی هنرمندان و مجموعه‌های دغدغه‌مند دعوت می‌کنیم تا برای خلق آثار هنری فاخر که بازتاب دهنده پیام حق طلبی و مقاومت است، با ما همکاری کنند.