به گزارش شهرآرانیوز، رهبر شهید انقلاب با تأکید بر ریشه قرآنی وحدت، تصریح میکنند: «وحدت... یک تاکتیک نیست، وحدت یک اصلی از اصول اسلام است، وحدت یک امر قرآنی است.» ایشان برای تبیین این اصل، به آیه شریفه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَلا تَفَرَّقُوا» استناد کرده و یادآور میشوند که حتی در اعتصام به حبلالله، یعنی مهمترین وظیفه دینی، «اجتماع» مورد تأکید قرار گرفته است.
از همین منظر، مسجد تنها محل انجام یک فریضه فردی نیست؛ بلکه بستری برای شکلگیری اجتماع مؤمنان است. نماز جماعت، نماز جمعه، مناسک حج و دیگر شعائر جمعی، همگی نشان میدهند که در منطق اسلام، ایمان در کنار «اجتماع» معنا و قدرت بیشتری پیدا میکند.
اگر وحدت یک اصل قرآنی است، مسجد یکی از مهمترین عرصههای عملیاتی شدن این اصل به شمار میرود. مسجد میتواند محل حضور مشترک مسلمانان، گفتوگو، همدلی، شناخت متقابل و مقابله با سوءتفاهمهایی باشد که دشمنان امت اسلامی برای ایجاد آن تلاش میکنند.
رهبر شهید انقلاب با اشاره به همین ضرورت میفرمایند: «امروز مرتّباً تلاش میشود که بین فِرَق مسلمین، بین شیعه و سنّی اختلاف ایجاد بشود؛ تلاش جدّی و برنامهریزیشده.» از این منظر، مسجد میتواند در برابر این پروژه تفرقهافکنانه نقش یک سنگر اجتماعی را ایفا کند؛ سنگری که در آن، تفاوتهای مذهبی نه به عامل دشمنی، بلکه در چارچوب اشتراکات بزرگتر اسلامی مدیریت میشود.
یکی از نکات مهم در فرمایشات رهبر شهید انقلاب، پرهیز از تقلیل وحدت به برگزاری مراسم و سخنرانی است. ایشان صریحاً هشدار میدهند: «تصوّر نکنیم با این [کار]که ما هر سال در هفتهی وحدت دور هم مینشینیم، سخنرانی میکنیم... وظیفهی ما انجام گرفته؛ نه، وظیفه با این چیزها تمام نمیشود.»
بنابراین، مسجد نباید صرفاً در مناسبتهایی مانند هفته وحدت میزبان برنامههای نمادین باشد؛ بلکه باید وحدت را به یک جریان مستمر فرهنگی و اجتماعی تبدیل کند. برگزاری نمازهای جماعت با حضور پیروان مذاهب مختلف، نشستهای مشترک علما و نخبگان، برنامههای قرآنی و فرهنگی مشترک، کمکرسانی اجتماعی و فعالیتهای عامالمنفعه میتواند بخشی از این برنامه عملی باشد.
در همین چارچوب، ایشان بر «تبیین»، «تحریض»، «برنامهریزی» و «تقسیم کار» برای تحقق اتحاد تأکید میکنند؛ یعنی وحدت نیازمند اقدام سازمانیافته و مستمر است، نه صرفاً بیان یک موضع کلی.
تأکید بر نقش مسجد در وحدت، زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم یکی از اهداف جریانهای تفرقهافکن، حمله به همین کانونهای جمعی مسلمانان است. رهبر شهید انقلاب با اشاره به حوادث تروریستی افغانستان و انفجار مساجد، بر ضرورت حضور مسئولان و مردم در مساجد تأکید کرده و میگویند یکی از راههای جلوگیری از چنین حوادثی این است که «مسئولان محترمِ کنونی افغانستان، خودشان در این مراکز و مساجد حضور پیدا کنند، در نمازها حضور پیدا کنند، یا برادران اهل تسنّن را تشویق کنند که در این مراکز حضور پیدا کنند.»
این نگاه نشان میدهد که مسجد از منظر ایشان، صرفاً یک ساختمان مذهبی نیست؛ بلکه بخشی از امنیت، انسجام اجتماعی و هویت امت اسلامی است.
فراتر از مسائل روزمره، رهبر شهید انقلاب وحدت شیعه و سنی را به یک هدف بزرگتر پیوند میزنند: تمدن نوین اسلامی. ایشان تصریح میکنند: «این کار جز با اتّحاد شیعه و سنّی امکانپذیر نیست؛ این را تنها یک کشور و یک فرقه نمیتواند انجام بدهد؛ برای این بایستی همه با هم همکاری کنند.»
در این منظومه، مسجد میتواند یکی از نخستین پایگاههای تمدنسازی باشد؛ جایی که عبادت، آموزش، فرهنگ، خدمت اجتماعی و همبستگی امت اسلامی در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
در نهایت، بر اساس این نگاه، وحدت نه یک شعار مناسبتی، بلکه یک مسئولیت دائمی است و مسجد یکی از طبیعیترین و مؤثرترین بسترهای تحقق آن. هرچه مسجد از یک محل صرفاً عبادی به یک مرکز فعال اجتماعی، فرهنگی و تربیتی نزدیکتر شود، ظرفیت آن برای پیوند دادن مسلمانان و مقابله با پروژههای تفرقهافکنانه نیز افزایش خواهد یافت. چنین مسجدی میتواند از دل «اجتماع مؤمنان» به سمت شکلگیری همان هدفی حرکت کند که رهبر شهید انقلاب آن را تمدن نوین اسلامی مینامند.