به گزارش شهرآرانیوز، زینب اختری متخصص فیزیولوژی و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات علوم اعصاب دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله امروز ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۴ در همایش علمی نخبگانی بررسی عفاف و حجاب از منظر نورولوژی، بیولوژی و علوم روانشناختی با اشاره به نقش حافظه و هیجان در تصمیمگیری انسان، گفت: حافظه بلندمدت انسان میتواند از دوران جنینی شکل بگیرد و تحت تأثیر ورودیهای حسی، هیجانات، باورها و تجربیات زندگی توسعه یابد.
وی با بیان اینکه تمامی اطلاعات دریافتی از حواس پنجگانه در مغز پردازش و ذخیره میشوند، افزود: بخش قابلتوجهی از حافظه ما حاصل شنیدهها، دیدهها و تجربههای هیجانی است و این حافظهها در موقعیتهای مختلف، پاسخهای رفتاری ما را شکل میدهند.
این متخصص علوم اعصاب با تأکید بر نقش حس بینایی در فعالسازی سیستم هیجانی مغز گفت: حدود ۶۵ تا ۸۰ درصد ورودیهای حسی مغز از طریق بینایی تأمین میشود. تصاویر میتوانند بهسرعت سیستم هیجانی را فعال کرده و تصمیمگیری را از بخشهای منطقی مغز به بخشهای زیرین و غریزی منتقل کنند.
به گفته اختری، در شرایط استرسزا یا هیجانی، قدرت تصمیمگیری منطقی کاهش یافته و واکنشها سریع، غریزی و گاه پرخاشگرانه میشوند.
وی با اشاره به تفاوت ساختاری مغز انسان و حیوانات گفت: مغز انسان از نظر پیچیدگی حدود ۱۶ برابر مغز میمون است و این پیچیدگی امکان تصمیمگیری آگاهانه، کنترل هیجان و حتی انتخاب خلاف غریزه را فراهم میکند.
اختری در ادامه بیان کرد: اراده انسان همیشه در تضاد با منطق یا غریزه نیست، بلکه نماینده تعامل میان شناخت، هیجان و نیازهای زیستی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله با اشاره به تأثیر استرس بر رفتارهای اجتماعی بیان کرد: در شرایط اضطراب، علائمی مانند افزایش ضربان قلب و تنفس مشاهده میشود و اگر سیستم هیجانی فرصت خاموش شدن نداشته باشد، دسترسی فرد به حافظه منطقی کاهش یافته و ممکن است رفتارهای ناگهانی یا خشونتآمیز بروز کند.
وی با اشاره به تفاوتهای طبیعی حافظه هیجانی در زنان گفت: به دلیل نقش پرورشدهندگی، حافظه هیجانی در زنان فعالتر است و این موضوع بهصورت طبیعی در فرایند رشد و مراقبت از فرزند شکل میگیرد.
اختری تأکید کرد: مدیریت ورودیهای حسی، کنترل هیجانات و ایجاد فرصت برای بازگشت مغز به حالت تعادل، نقش مهمی در تصمیمگیری سالم، کاهش رفتارهای هیجانی و ارتقای سلامت روان دارد.
این متخصص علوم اعصاب با اشاره به پیامدهای فعال ماندن سیستم هیجانی مغز گفت: زمانی که استرس ایجاد میشود، اما بهدرستی پاسخ داده یا پردازش نمیشود، سیستم هیجانی فرد را بهسمت واکنشهای هیجانی سوق میدهد. در این شرایط، خاطرات ذخیرهشده در حافظه هیجانی میتوانند بهتدریج به اضطراب مزمن تبدیل شوند.
وی افزود: اگر توجه فرد به نیازهای عاطفی، معنا، عشق و ارتباط انسانی نباشد، این فشارهای هیجانی میتوانند زمینهساز افسردگی شوند. آمار افسردگی در جوامع مختلف از جمله تهران، ایران و حتی ایالات متحده متفاوت است، اما در همه این جوامع، زنان نسبت به مردان آسیبپذیری بیشتری در حوزه اختلالات خلقی نشان میدهند.
این عضو هیئت علمی با تأکید بر نقش ورودیهای حسی در تصمیمسازیهای آینده گفت: هر تصمیمی که انسان برای آینده خود میگیرد، حاصل خروجی سه مرکز اصلی: شناخت، هیجان و نیازهای زیستی است؛ بنابراین بسیار مهم است که فرد آگاه باشد چه ورودیهایی را به حریم ذهن و روان خود راه میدهد.
وی تصریح کرد: از میان سیستمهایی که در مغز انسان وجود دارد، سیستم پردازش ورودیهای حسی خصوصیترین و اثرگذارترین بخش است. هیچ تصمیمی در زندگی، بدون عبور از این فیلترها شکل نمیگیرد.
اختری با اشاره به هدف مشترک انسانها در زندگی گفت: اگر از هر انسانی بپرسید از زندگی چه میخواهد، پاسخ نهایی تقریباً همیشه آرامش است. رفاه با آرامش متفاوت است؛ بسیاری از افراد رفاه دارند، اما آرامش ندارند.
به گفته وی، رسیدن به آرامش نیازمند حرکت هماهنگ با بیولوژی انسان است و یکی از مهمترین ابزارها در این مسیر، کنترل ورودیهای حسی بهویژه حس بینایی است.
اختری تأکید کرد: دیدن، یکی از مهمترین مسیرهای اثرگذاری بر مغز است. اگر فرد نتواند ورودیهای بینایی خود را مدیریت کند و اجازه دهد هر تصویر و محتوایی وارد ذهنش شود، تصمیمگیری، هیجان و آرامش روانی او بهشدت تحت تأثیر قرار میگیرد.
وی در آخر گفت: گاهی لازم است انسان نگاهش را از هیاهوی محیط بردارد و به آسمان نگاه کند؛ این یک توصیه شاعرانه نیست، بلکه یک راهکار واقعی برای کاهش بار هیجانی مغز است.
منبع: فارس
