به گزارش شهرآرانیوز؛ محققان مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا در پژوهشی با تحلیل بیش از یک میلیون سلول مغزی، تفاوتهای گستردهای را در الگوهای فعالیت ژنی میان مغزهای مردان و زنان کشف کردهاند.
این پژوهش که جنسیت را بر اساس ترکیب کروموزومهای جنسی افراد تعریف کرده بود، میتواند به توضیح اینکه چرا خطر ابتلا به برخی بیماریهای مغزی مانند اسکیزوفرنی و آلزایمر در مردان و زنان متفاوت است، کمک کند.
اگرچه این تفاوتها ظریف بودند، گروه پژوهشی بیش از ۱۰۰ ژن را شناسایی کرد که در بیان خود میان مردان و زنان در چندین ناحیه مغز، به طور پایدار تفاوت نشان میدادند.
مطالعات قبلی تفاوتهای جنسیتی را در زمینه خطر ابتلا به برخی بیماریهای عصبی مستند کردهاند. برای مثال، اسکیزوفرنی، اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) و بیماری پارکینسون در مردان شایعتر است. در مقابل، بیماری آلزایمر و اختلالات خلقی مانند افسردگی و اضطراب در زنان بیشتر دیده میشود.
برای بررسی این موضوع، محققان سلولهایی از ۶ ناحیه قشر مغز را مطالعه کردند و حدود ۶۸۰ هزار نورون تحریکی، ۲۹۰ هزار نورون مهاری و ۲۷۰ هزار سلول گلیال و سایر سلولها را در نمونههای بافتی از ۳۰ نفر شناسایی کردند.
در تحلیل بیش از ۴۳۰۰ ژن، محققان گزارش دادند که جنسیت کمتر از یک درصد از تغییرات بیان ژنی در سلولهای مغزی را توضیح میدهد. دونا مانی، عصبشناس در دانشگاه اموری در آتلانتا میگوید: این یافته با آنچه درباره تنوع انسانی میدانیم همخوان است. تنوع درون هر جنسیت بسیار بیشتر از تفاوت بین جنسیتهاست.
اما این مطالعه همچنین ۳۳۸۲ ژن را شناسایی کرد که در حداقل یکی از ۶ ناحیه مغزی، بیان وابسته به جنسیت نشان میدادند. بررسی دقیقتر این ژنها مجموعهای شامل ۱۳۳ ژن را نشان داد که تفاوتهای جنسیتی پایدار در میانگین بیان خود در تمام انواع سلولی و تمام نواحی بررسی شده داشتند.
درنهایت این گروه از محققان، دریافتند، این مطالعه از نوعی نیست که بتواند به طور قطعی جنسیت را به عنوان علت اصلی تفاوتهای بیان ژن مجزا از اثرات محیطی مرتبط با جنسیت مشخص کند، بنابراین، برای تأیید یافتهها به مطالعات بیشتری در جمعیتهای مختلف نیاز است.
منبع: ایسنا