به گزارش شهرآرانیوز؛ اسناد منتشرنشدهای از سال ۱۳۰۸ نشان میدهد که برخلاف تصویری که گاه از رضاشاه بهعنوان حامی گسترش حضور اجتماعی زنان ارائه میشود، حکومت او حتی با تأسیس یک کافه اختصاصی برای بانوان ـ با مدیریت و کارکنان زن ـ مخالفت کرده و آن را «مقتضی» ندانسته است.
در روایتهای رایج از دوران حکومت رضاشاه، غالباً بر سیاستهای نوسازی، تجددگرایی و اقدامات او در زمینه تغییر وضعیت اجتماعی زنان تأکید میشود.
برخی از این روایتها، رضاشاه را پیشگام گسترش حضور اجتماعی زنان و فراهمکننده زمینههای مشارکت آنان در عرصه عمومی معرفی کردهاند.
بااینحال، بررسی اسناد اداری و مکاتبات رسمی دوره پهلوی اول نشان میدهد که سیاستهای حکومت در قبال زنان همواره از منطق توسعه حقوق و آزادیهای اجتماعی آنان پیروی نمیکرد و در مواردی، نگرشی محدودکننده و قیممآبانه بر تصمیمگیریهای حکومتی حاکم بود.
اسناد حاضر نمونهای گویا از این رویکرد را آشکار میسازد. در سال ۱۳۰۸، درخواست صاحب کافهای در خیابان استانبول تهران برای اختصاص محل کسب خود به بانوان و استفاده از کارکنان زن، از سوی اداره پلیس مورد موافقت قرار گرفت و برای کسب نظر نهایی به دفتر مخصوص شاهنشاهی ارسال شد.
بااینحال، پاسخ دفتر مخصوص که به عرض رضاشاه رسیده بود، صراحتاً اعلام میکرد که «افتتاح همچو کافه برای جماعت نسوان مقتضی نیست».
این تصمیم نشان میدهد که حتی در موضوعی محدود و صرفاً مربوط به ایجاد فضایی اختصاصی برای حضور و فعالیت اقتصادی و اجتماعی زنان، اراده حکومت از گسترش چنین عرصههایی حمایت نمیکرد.
از این منظر، این اسناد تصویری متفاوت از سیاستهای رسمی حکومت پهلوی اول در قبال زنان ارائه میکنند و نشان میدهند که برخلاف برخی ادعاهای مطرحشده درباره توسعهگرایی و حمایت بیقیدوشرط رضاشاه از ارتقای موقعیت اجتماعی زنان، در عمل ملاحظات کنترلگرایانه و محدودکننده نیز نقش مهمی در تعیین حدود حضور زنان در فضای عمومی ایفا میکرد.
منبع: فارس
