به گزارش شهرآرانیوز؛ نتایج تحقیقات جهانی نشان میدهد که ۴۰ تا ۵۰ درصد سرطانها با کاهش مواجهه با عوامل خطر قابل پیشگیری هستند.
بسیاری از انواع سرطان در صورت شناسایی در مراحل اولیه، با موفقیت بیشتری قابل درمان هستند و به همین دلیل توسعه روشهای نوین تشخیصی، گسترش برنامههای غربالگری و تشویق افراد در توجه بیشتر به علائم هشداردهنده، یکی از اولویتهای اصلی نظامهای سلامت در سراسر جهان شده است.
استعمال دخانیات همچنان مهمترین عامل بروز سرطان در جهان است و در سال ۲۰۲۲ با ۳.۳ میلیون مورد جدید سرطان، مسوول ۱۵.۱ درصد از کل موارد تشخیص دادهشده بوده است. دخانیات با دستکم ۱۸ نوع سرطان ازجمله سرطان ریه، دهان، حنجره، حلق، مری، معده، پانکراس، روده بزرگ، کبد، کلیه، مثانه، دهانه رحم، تخمدان و لوسمی میلوئیدی ارتباط دارد.
تاثیر مخرب دخانیات به دلیل شیوع بالای مصرف آن در دهههای گذشته و همچنین فاصله زمانی طولانی میان مصرف و بروز سرطان تشدید شده است. اگرچه میزان استعمال سیگار در بسیاری از کشورهای دارای شاخص توسعه انسانی (HDI) بالا کاهش یافته، اما آثار مثبت این کاهش بر بار سرطان تا سالها بعد بهطور کامل نمایان نخواهد شد. در مقابل، افزایش مصرف دخانیات در برخی کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط همچنان تهدیدی جدی به شمار میرود.
عفونتها، دومین عامل مهم سرطان در جهان هستند و در سال ۲۰۲۲ حدود ۲.۳ میلیون مورد جدید سرطان، معادل ۱۰.۲ درصد کل موارد را به خود اختصاص دادهاند. این بار بیماری بهویژه در کشورهای کمدرآمد و متوسط بیشتر است.
اضافهوزن و چاقی نیز به یکی از عوامل رو به رشد سرطان در جهان تبدیل شدهاند. شاخص توده بدنی بالا با سرطان پستان پس از یائسگی، رحم، روده بزرگ، کلیه، پانکراس، کبد، مری و چندین سرطان دیگر ارتباط مستقیم دارد. در سال ۲۰۲۲، حدود ۴۳ درصد بزرگسالان جهان دارای اضافهوزن و ۱۶ درصد مبتلا به چاقی بودند. میزان چاقی بزرگسالان از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از دو برابر شده و همچنان رو به افزایش است.
همچنین کمتحرکی، خطر سرطان را هم بهطور مستقیم و هم از طریق افزایش چاقی و اختلالات متابولیک افزایش میدهد. برآورد میشود در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۷۱ هزار مورد سرطان به کمبود فعالیت بدنی مرتبط بوده است.
در میان زنان، عفونتها همچنان مهمترین علت سرطانهای قابل پیشگیری در آفریقای جنوب صحرا و بخشهایی از آسیا هستند. برای مثال در آفریقای جنوب صحرا، ۳۸.۲ درصد سرطانهای زنان در سال ۲۰۲۲ به عوامل خطر قابل اصلاح مرتبط بوده و عفونتها به تنهایی مسوول ۳۰.۳ درصد کل موارد سرطان بودهاند.
در مقابل، در کشورهای با توسعه انسانی بالا، استعمال دخانیات و اضافهوزن مهمترین عوامل قابل پیشگیری سرطان در زنان به شمار میروند.
کنترل عفونتها، گسترش واکسیناسیون، ترویج تغذیه سالم و فعالیت بدنی، حفاظت از محیطزیست و ارتقای ایمنی محیطهای کاری، همگی از ارکان اصلی پیشگیری محسوب میشوند. سیاستهای کاهش آلودگی هوا و ایجاد محیطهای کاری ایمنتر نیز نقش مهمی در کاهش بار آینده سرطان خواهند داشت.
سرطان یک بیماری واحد با علت واحد نیست، بلکه مجموعهای از بیماریها با عوامل خطر، روندهای زمانی و فرصتهای پیشگیری متفاوت است؛ بنابراین برنامهریزی موثر برای پیشگیری نیازمند شناخت دقیق سهم هر عامل خطر در جمعیتهای مختلف است و برآوردهای «کسر منتسب به جمعیت» باید بهعنوان راهنمای تصمیمگیری و نه جایگزین قضاوت و اولویتگذاری در سطح کشورها مورد استفاده قرار گیرند.
منبع: ایسنا