به گزارش شهرآرانیوز؛ پریسا خسروتاش اظهار کرد: اضطراب امتحان یکی از موضوعاتی است که در دوران مدرسه به شکل نسبتاً رایجی تجربه میشود. حال آنکه کاهش اضطراب امتحان میتواند بر اعتمادبهنفس دانشآموز، کیفیت یادگیری، عملکرد تحصیلی و حتی روابط او با همسالان و همکلاسیهایش تأثیرگذار باشد.
خسروتاش ادامه داد: اضطراب امتحان زمانی رخ میدهد که کودک پیش از امتحان یا حین آن دچار تنش ذهنی، نگرانی شدید و ترس از شکست شود. در چنین شرایطی، نگرانی درباره نتیجه آزمون و این تصور که «ممکن است نتوانم نتیجه مطلوب را به دست آورم» به دغدغه اصلی کودک تبدیل میشود. حتی کودکانی که مطالب درسی را بهخوبی آموختهاند نیز ممکن است در شرایط امتحان به دلیل اضطراب شدید نتوانند توانایی واقعی خود را نشان دهند. در چنین وضعیتی، با وجود مطالعه کافی و آمادگی مناسب، اضطراب به مانعی جدی برای بروز تواناییها و کسب نتیجه مطلوب تبدیل میشود.
این درمانگر اختلالات یادگیری با تأکید بر اینکه اضطراب امتحان تنها به افت نمرات محدود نمیشود، گفت: فشار برای کسب نمره، مقایسه با دیگران، تجربههای ناموفق گذشته و فضای رقابتی در خانه و مدرسه از مهمترین عوامل شکلگیری اضطراب امتحان هستند.
خسروتاج ادامه داد: در مواردی، گاهی اضطراب به اندازهای شدید است که دانشآموز با وجود یادگیری مناسب مطالب، در جلسه امتحان دچار فراموشی میشود و نمیتواند آموختههای خود را به خاطر بیاورد. در این میان اما، برای کاهش اضطراب امتحان، ابتدا باید بدانیم این اضطراب چگونه شکل میگیرد. به طور کلی، اضطراب امتحان حاصل ترکیبی از عوامل شناختی، هیجانی و محیطی است. نگرانی بیش از حد درباره نمره، ترس از ناامید کردن والدین و این تصور که کسب نکردن نمره مطلوب باعث نارضایتی پدر و مادر خواهد شد، از جمله عواملی است که میتواند فشار روانی شدیدی ایجاد کرده و اضطراب را تشدید کند.
وی مهمترین اصل در کاهش اضطراب امتحان را فراهم کردن محیطی امن، حمایتگر و همراه برای کودک در خانه دانست و بیان کرد: کودک باید این احساس را داشته باشد که ارزشمندی او صرفاً به نمرهای که کسب میکند وابسته نیست. اگر دانشآموز بداند که والدینش تلاش او را ارزشمند میدانند و نه صرفاً نتیجه نهایی را، حتی در شرایطی که نمره کسبشده کمتر از انتظار باشد، با سرزنش، انتقاد یا احساس طردشدگی مواجه نخواهد شد. البته این موضوع باید در کلام والدین نیز منعکس شود؛ چراکه تأکید بیش از حد بر نمره، بهویژه نمرات خاصی مانند ۲۰، به صورت مستقیم پیام اضطراب و نگرانی را به کودک منتقل میکند.
این درمانگر اختلالات یادگیری با اشاره به اهمیت عادتهای صحیح مطالعه گفت: دانشآموز باید بیاموزد که چگونه مطالب را مرور کند، نکات مهم را مشخص کند، خلاصهنویسی انجام دهد و حتی از متن درس سؤال طراحی کرده و به آن پاسخ دهد. افزایش تسلط بر مطالب درسی به طور مستقیم اعتمادبهنفس کودک را تقویت میکند. آگاهی از اینکه چگونه باید مطالب را تقسیمبندی، خلاصهسازی و مرور کند، احساس توانمندی بیشتری در او ایجاد خواهد کرد. همچنین افزایش اعتمادبهنفس، تسلط بیشتر بر مطالب و بهرهگیری از روشهای صحیح مطالعه، همگی در کاهش اضطراب امتحان، استرس تحصیلی و فشارهای روانی مرتبط با آموزش نقش مؤثری دارند.
وی یکی دیگر از راهکارهای مؤثر را تقویت مهارتهای تنظیم هیجانی دانست و گفت: یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین این مهارتها، آموزش تنفس آرام و عمیق به کودک است. برای مثال میتوان به دانشآموز آموزش داد که پیش از آغاز پاسخگویی به سؤالات امتحان، چند نفس عمیق و آرام بکشد. والدین میتوانند در خانه به کودک آموزش دهند که تفاوت میان وضعیت عضلات منقبض و عضلات رها و آرام را درک کند و این مهارت را برای استفاده در روز امتحان تمرین کند.
خسروتاج خواب کافی را از دیگر عوامل تأثیرگذار بر کاهش اضطراب امتحان دانست و گفت: کمبود خواب میتواند تمرکز، حافظه و توانایی حل مسئله را مختل کند و در نتیجه سطح اضطراب را افزایش دهد. به همین دلیل، والدین باید نسبت به خواب منظم و کافی فرزندان خود حساس باشند.
این درمانگر اختلالات یادگیری یکی دیگر از راهکارهای مهم را آموزش مدیریت زمان در جلسه امتحان عنوان کرد و گفت: بسیاری از دانشآموزان در مدیریت زمان با مشکل مواجه هستند و نمیتوانند زمان خود را به شکل مناسبی میان سؤالات مختلف تقسیم کنند. همین مسئله باعث عجله، سردرگمی و افزایش اضطراب میشود. برخی کودکان زمان زیادی را صرف یک سؤال میکنند و در نتیجه فرصت کافی برای پاسخگویی به سایر سؤالات را از دست میدهند. تجربههای شبیهسازیشده در خانه باعث میشود کودک در جلسه امتحان احساس کنترل بیشتری بر شرایط داشته باشد و بتواند زمان خود را بهتر مدیریت کند.
منبع: ایسنا
