از طارمی تا جهانبخش؛ آخرین نفس‌های لژیونر‌های ایرانی در سطح اول اروپا

جام جهانی ۲۰۲۶ برای ایران با حسرت حذف گروهی تمام شد، اما پایان این تورنمنت، شروع چالشی تازه‌تر برای فوتبال ایران است. برخلاف دوره‌های قبل، این بار تابستان نقل‌وانتقالات با ابهامات جدی برای ستاره‌های تیم ملی همراه شده؛ چراکه شمار زیادی از لژیونر‌ها یا قراردادشان تمام شده یا در شرایط مبهمی به سر می‌برند و این وضعیت، هم مسیر حرفه‌ایشان و هم ساختار تیم ملی در آستانه جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

نکته مهم، اما این است که برخلاف تصور، این بازیکنان دیگر خواهان چندانی در سطح اول فوتبال اروپا ندارند. روزگاری که باشگاه‌های مطرح اروپایی برای جذب طارمی و آزمون صف می‌بستند، به نظر به پایان رسیده و حالا نسل جدیدی از لژیونر‌های ایرانی در موقعیتی قرار دارند که نه پیشنهاد‌های درخشان از تیم‌های بزرگ دریافت می‌کنند و نه حتی گزینه اول باشگاه‌های متوسط اروپایی هستند. بیشتر مذاکرات حول تیم‌های حاشیه‌ای لیگ‌های معتبر یا مقاصد کم‌اهمیت‌تری مثل روسیه، بلاروس و ترکیه می‌چرخد؛ جاییکه سطح رقابت و توجه، فاصله زیادی با آرمان‌های قبلی فوتبال ایران دارد.

محمد محبی، وینگر تأثیرگذار جام جهانی، پس از پایان قرارداد با روستوف، بدون هزینه انتقال در بازار آزاد قرار گرفته، اما پیشنهادات اصلی‌اش از باشگاه‌هایی مثل سالزبورگ اتریش است، نه غول‌های اروپایی. علیرضا جهانبخش کاپیتان تیم، با ۳۲ سال سن و آماری ضعیف در بلژیک، به سختی می‌تواند تمدیدی در سطح اول پیدا کند و بیشتر گمانه‌زنی‌ها حاکی از پایان دوران حضور مستمر او در فوتبال اروپاست. مهدی طارمی کهنه‌کار ۳۴ ساله، با وجود ۱۶ گل در المپیاکوس، این روز‌ها با مشتریانی، چون وست‌هام و فولام یا بشیکتاش طرف است، اما هیچ‌کدام از این باشگاه‌ها او را به عنوان خرید اول خود نمی‌بینند و احتمالاً باید بین یک قرارداد پرسود، اما غیرپیشرو، یکی را انتخاب کند.

سامان قدوس پس از سال‌ها حضور در انگلیس و فرانسه، حالا به لیگ امارات افت کرده و آمادگی جسمانی‌اش به شدت کاهش یافته تا جایی که حتی قلعه‌نویی از وضعیت او انتقاد کرده است. مهدی قایدی با وجود تکنیک بالا، هنوز جهش جدی نداشته و در سنی قرار دارد که باید تثبیت شود، اما بازار اروپایی چندان به او اعتماد ندارد. میلاد محمدی با تجربه روسیه و یونان، این‌بار راهی لیگ بلاروس شده و محمدجواد حسین‌نژاد، با وجود استعداد، باید مسیری را انتخاب کند که او را به سطح بالاتر برساند، نه اینکه در لیگ‌های حاشیه‌ای گم شود.

تمام این نشانه‌ها حاکی از آن است که فوتبال ایران دیگر برای باشگاه‌های سطح اول جذابیت سابق را ندارد و ستاره‌های فعلی نیز جانشین شایسته‌ای برای طارمی و آزمونِ سال‌های اوج نیستند. این تابستان، آزمون بزرگی برای مدیرت حرفه‌ای بازیکنان و حتی فدراسیون است؛ چراکه هر تصمیم اشتباه، می‌تواند نسل طلایی را به سرعت به حاشیه براند و تیم ملی را برای جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ با ترکیبی کم‌تجربه‌تر و کم‌کیفیت‌تر روانه میدان کند. حسرت حذف از جام جهانی، حالا با دلهره از دست دادن رقابت‌پذیری در سطح اروپا همراه شده است.