زهرا عباسپور، پژوهشگر حوزه زن و خانواده| شهرآرانیوز؛ بانو حُدَیث بنا به روایات و نقلهای تاریخی تنها فردی بودند که توسط امام حسن عسکری (ع) به عنوان وصی حضرت قرار گرفتند. لازم به ذکر است که اموال امام افزون بر خانه آن حضرت شامل موقوفات و صدقات شیعیان نیز بود که میبایست صرف شیعیان میشد و آن حضرت حُدَیث را لایق این مسئولیت دیده بودند و بانو حُدَیث امورات شیعیان را بدست گرفتند. در برخی نقلها جریان وصی قرار دادن بانو حُدَیث را، مشابه وصایت حضرت زینب (س) از امام حسین (ع) دانستهاند که در روایتی نیز حکیمه خاتون به این تشابه تصریح میکند.
شیخ صدوق در روایتی از احمد بن ابراهیم آورده است:
«وی پس از شهادت امام حسن عسکری (ع) نزد حکیمه خاتون رفت و از اعتقاد او درباره امامت پس از امام حسن عسکری (ع) پرسید. حکیمه خاتون در پاسخ فرمودند: به حجة بن الحسن (عج) اقتدا میکند. وی از محل و شخصیت امام زمان (عج) پرسید، حکیمه در پاسخ فرمودند: از دیدگان پنهان است. احمد بن ابراهیم پرسید: پس شیعه به چه کسی پناه ببرد؟ حکیمه پاسخ دادند: به جده، مادر ابومحمد (بانو حَدُیث). او گفت: آیا من به کسی اقتدا کنم که یک زن را وصی خود قرار داده است؟! حکیمه با درایت و درک وسیع خود پاسخ داند: به حسین (ع) اقتدا کن که خواهرش زینب (س) را وصی خویش قرار داد».
شهید مطهّری در این خصوص معتقد است: وصی امام عسکری علیه السلام در باطن، این فرزندی است که مخفی است، ولی در ظاهر که نمیشد بگوید وصی من اوست، در ظاهر وصی خودش را این زن با جلالت قرار داده است.
چند سالی از شهادت امام عسکری علیه السلام سپری نشده بود که آن بانوی گرامی بیمار گردیدند و آثار رحلت در وجودش پدیدار شد. از این رو، (وصیت) نمودند کنار آرامگاه همسر و پسرشان، حضرت عسکریین علیهماالسلام به خاک سپرده شوند.
هنگامى که این بانوی مکرمه از دنیا رفتند و خواستند به وصیتشان عمل کنند، جعفر کذاب به بهانه اینکه وارث برادر و مالک منزل حضرت است، از دفن کردن بانو خوددارى کرد. در این لحظه به امر پروردگار حضرت مهدى (ع) ظاهر شدند و خطاب به عموى ناخلفش فرمودند: «اى جعفر! آیا این خانه، خانه توست یا خانه من است؟!» و از نظرها غایب گردیدند. جعفر که به شدت تحت تأثیر قرار گرفته بود، خود را کنار کشید و به این ترتیب بانو حُدَیث در کنار همسر و فرزند معصومشان به خاک سپرده شدند.
شهید مطهّری درباره شخصیت والای این بانوی اندیشمند شیعی، معتقد است: تنها (جدّه بودن) سبب شهرتش نشد، مقامی دارد، عظمتی دارد، جلالتی دارد، شخصیتی دارد که ... بعد از امام عسکری علیه السلام (مَفْزَعُ الشّیعه) بود، یعنی ملجأ شیعه، این بزرگوار بود. قهراً در آن وقت، چون امام عسکری علیه السلام ۲۸ ساله بودهاند که از دنیا رفتهاند، علی القاعده مطابق سن امام هادی علیه السلام هم حساب بکنیم ـ زنی بین پنجاه و شصت بوده است. این قدر زن باجلالت و با کمالی بوده است که شیعه هر مشکلی برایش پیش میآمد، به این زن عرضه میداشت.