به گزارش شهرآرانیوز؛ برای میلیونها زن دردهه چهارم زندگی، شب دیگر معنای آرامش ندارد. گذار هورمونی به یائسگی با گرگرفتگی، تعریق و تکررادرار، خواب را به یک چالش فرساینده تبدیل کرده است.
آمارها میگویند ۴۰ تا۶۰ درصد زنان این گروه سنی از اختلالات خواب رنج میبرند، اما یافتههای پزشکی نشان میدهد این وضعیت قابل توضیح و قابل درمان است.
آنچه بسیاری از زنان تجربه میکنند فقط «بدخوابی» معمولی نیست، بلکه ترکیبی از عوامل هورمونی، فیزیولوژیک و رفتاری است، همچنین نوسانات استروژن و پروژسترون در مراحل پیشیائسگی، یائسگی و پس از آن، بهعنوان منبع اصلی شناخته میشوند. برخلاف تصور رایج، خودِ استروژن مستقیماً خواب را مختل نمیکند.
گرمای ناگهانی وتعریق شدید درشب، مهمترین عامل بیدارشدنهای مکرراست. فرد بدون هشدار بیدارمیشود، پتو راکنار میزند تا خنک شود و دقایقی بعد ازسرما دوباره بیدار میشود؛ این چرخه ممکن است چند بار در شب تکرار شود.
تکرر ادرار شبانه (نوکتوریا)، بیاختیاری و افزایش احتمال عفونتهای ادراری نیز خواب پیوسته را دشوارتر میکنند. دراین میان، کاهش طبیعی کیفیت خواب با افزایش سن هم مزید بر علت میشود و رسیدن به خواب عمیق و ترمیمکننده را سختتر میکند.
کیفیت پایین خواب درمیانسالی فقط به خستگی روزبعدختم نمیشود. پژوهشها همچنین کمخوابی مزمن را با افزایش وزن، مقاومت به انسولین و خطردیابت نوع۲مرتبط دانستهاند.
در بلندمدت، افزایش فشارخون و کورتیزول ناشی از اختلال خواب، خطر بیماریهای قلبی-عروقی و زوال شناختی را نیز بالا میبرد. به عبارت دیگر، خواب ناکافی در میانسالی نه یک آزار موقت، که یک عامل خطرجدی برای سلامت عمومی است.
خبر امیدوارکننده این است که برای شکستن این چرخه راهکارهای مؤثری وجود دارد.
اگر گرگرفتگی عامل اصلی باشد، هورموندرمانی (HRT) گزینه اول است و بسیاری از زنان با آن بهبود چشمگیری تجربه میکنند. اگر مشکل اصلی تکرر ادرار باشد، HRT بهتنهایی پاسخ کامل نمیدهد ودرمانهای اختصاصی مثانه لازم است.
اصلاح سبک زندگی نیز درکناردرمان پزشکی اهمیت دارد: محدود کردن کافئین و الکل در ساعات پایانی روز، قطع نور آبی صفحهها یک تا دو ساعت پیش از خواب، روتین آرامشبخش مثل مطالعه یا مدیتیشن، انتخاب ملافه و لباس خنک و کاهش مصرف مایعات پیش از خواب.
شواهد رو به رشد طب سوزنی و ذهنآگاهی را نیز دربهبود بیخوابی مرتبط با یائسگی مؤثر دانستهاند. درباره داروهای خوابآور اما احتیاط لازم است؛ مصرف گاهبهگاه اشکالی ندارد، ولی استفاده طولانیمدت میتواند وابستگی و افت کیفیت خواب ایجاد کند. بیخوابی میانسالی شایع است، اما درمانپذیر. بهترین رویکرد، تکعاملی نیست و باید همزمان هورمونها، مثانه، اضطراب و عادتهای خواب را هدف گرفت. اگر اختلال بیش از چند هفته ادامه یافت یا بر خلق، تمرکز و کارکرد روزانه اثرگذاشت، مراجعه به پزشک بهترین قدم بعدی است.
منبع: روزنامه خراسان
