فوتبال، دعا یا جادو؟ جام‌جهانی ساحران

هر چه به مراحل حساس رقابت‌ها نزدیک‌تر می‌شویم، پای خرافات و رمالی هم پررنگ‌تر می‌شود؛ انگار وقتی قرار است از میان ۴۸ تیم فقط یک قهرمان باقی بماند، بعضی‌ها شانس را نه در تاکتیک، بلکه در جادو می‌جویند. تازه‌ترین نمونه از غنا می‌آید؛ جایی که «نانا کوآکو بونسام»، کشیش سنتی، مدعی شده با آیین‌های خود مهاجمان تیم‌های رقیب را از کار می‌اندازد. او می‌گوید قصد آسیب زدن به بازیکنان را ندارد و فقط می‌خواهد آنها مقابل تیم ملی کشورش ناکام بمانند.

البته فوتبال، جادوی واقعی‌اش را روی چمن نشان می‌دهد؛ جایی که سرنوشت مسابقه را نه طلسم، بلکه مهارت، تاکتیک و جسارت بازیکنان رقم می‌زند.

با این حال، اعتقاد به نیرو‌های ماورایی در فوتبال سابقه‌ای طولانی دارد. پس از قهرمانی آرژانتین در جام جهانی ۲۰۲۲، گروهی از زنان مشهور به «ساحره‌های آرژانتین» مدعی شدند با دعا، شمع و آیین‌های معنوی در موفقیت لیونل مسی و هم‌تیمی‌هایش نقش داشته‌اند. آنها در گروه‌های مجازی هماهنگ می‌شدند و حتی برای بی‌اثر کردن ستاره‌های حریف آیین‌هایی برگزار می‌کردند؛ هرچند برخی از آنها تأکید داشتند که تنها به انرژی مثبت و دعا باور دارند.

در پرو نیز شمن‌ها پیش از پلی‌آف جام جهانی ۲۰۲۲ برای صعود تیم ملی مراسم ویژه‌ای برگزار کردند، اما این آیین‌ها نتوانست مانع شکست پرو برابر استرالیا در ضربات پنالتی شود.

در ادامه حتما بخوانید پای جادوگران به جام‌جهانی باز شد؛ تهدید عجیب هری کین پیش از بازی با غنا

در قاره آفریقا، حضور آیین‌های سنتی در فوتبال پررنگ‌تر است. گاهی حتی مربیان شکست را به «وودو» یا جادوی سیاه نسبت می‌دهند. با این حال، در بسیاری از کشور‌های آفریقایی که اکثریت مردم مسلمان یا مسیحی هستند، دعا و نیایش جایگاه بسیار پررنگ‌تری نسبت به جادو دارد و پیش از مسابقات، مراسم رسمی دعا برای موفقیت تیم‌های ملی برگزار می‌شود.

مرز میان دعا و جادو روشن است؛ دعا، طلب یاری از خداوند است، اما جادو ادعای اثرگذاری بر سرنوشت یا آسیب رساندن به دیگران را مطرح می‌کند. در نهایت، هرچند روایت‌های عجیب همیشه بخشی از حاشیه فوتبال بوده‌اند، اما تاریخ این ورزش بار‌ها نشان داده است که جام‌ها را بیش از هر چیز، کیفیت فنی، برنامه‌ریزی و تلاش بازیکنان فتح می‌کند، نه طلسم و افسون.