به گزارش شهرآرانیوز؛ تازهترین پیمایش مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان میدهد اگرچه بخش قابل توجهی از کاربران، اینترنت را به بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره خود تبدیل کردهاند و خدماتی مانند خرید آنلاین و تاکسیهای اینترنتی با استقبال گسترده مواجه هستند، اما برای بسیاری از آنها اینترنت هنوز نقش مستقیمی در تأمین درآمد و معیشت ندارد. در عین حال، نگاه کاربران به نقش اقتصاد دیجیتال در کشور عمدتاً مثبت است و بیشتر آنها معتقدند کسبوکارهای اینترنتی به ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش رفاه عمومی کمک کردهاند.
مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) این پیمایش را در اواخر خردادماه امسال با هدف سنجش نگرش کاربران نسبت به شبکههای اجتماعی و فناوریهای ارتباطی انجام داده است. این نظرسنجی به شیوه مصاحبه حضوری و با جامعه نمونه چهار هزار و ۶۰ نفر از کاربران اینترنت، انتخابشده از میان چهار هزار و ۵۴۵ نفر از افراد بالای ۱۵ سال در مناطق شهری و روستایی کشور، اجرا شده است. نتایج این پیمایش همچنین نشان میدهد ۱۰.۷ درصد افراد بالای ۱۵ سال اساساً از اینترنت استفاده نمیکنند.
بررسی یافتههای این پیمایش نشان میدهد وابستگی اقتصادی کاربران به اینترنت هنوز فراگیر نشده است. بر این اساس، ۴۳.۵ درصد کاربران گفتهاند درآمد و معیشت آنها اصلاً به اینترنت و شبکههای اجتماعی وابسته نیست و ۲۵.۸ درصد نیز این وابستگی را «کم» ارزیابی کردهاند. به بیان دیگر، نزدیک به ۷۰ درصد کاربران وابستگی اندکی یا هیچ وابستگی به فضای مجازی برای تأمین معیشت خود ندارند.
در مقابل، ۹.۳ درصد وابستگی درآمدی خود را «تا حدودی»، ۱۱.۴ درصد «زیاد» و ۸.۹ درصد «خیلی زیاد» اعلام کردهاند؛ آماری که نشان میدهد اگرچه اقتصاد دیجیتال برای بخشی از جامعه به منبع اصلی یا مهم درآمد تبدیل شده، اما هنوز برای اکثریت کاربران چنین جایگاهی ندارد.
با وجود وابستگی محدود بسیاری از کاربران به اینترنت برای کسب درآمد، ارزیابی آنها از نقش کسبوکارهای اینترنتی در اقتصاد کشور عمدتاً مثبت است.
بر اساس نتایج این پیمایش، ۵۸ درصد کاربران معتقدند کسبوکارهای اینترنتی موجب ایجاد فرصتهای شغلی جدید شدهاند و ۴۵ درصد نیز بر این باورند که این کسبوکارها به افزایش رفاه مردم کمک کردهاند. همچنین ۳۰.۲ درصد افزایش درآمد دولت و ۱۹.۲ درصد کاهش هزینههای دولت را از پیامدهای توسعه اقتصاد دیجیتال دانستهاند.
در مقابل، ۱۷.۱ درصد کاربران معتقدند گسترش کسبوکارهای اینترنتی به کاهش فرصتهای شغلی منجر شده است. همچنین تنها ۲.۷ درصد گفتهاند این کسبوکارها هیچ تأثیری بر اقتصاد کشور نداشتهاند و ۸.۴ درصد نیز در این باره اظهار بیاطلاعی کردهاند.
یافتههای ایسپا نشان میدهد خدمات مبتنی بر اقتصاد دیجیتال به بخش مهمی از سبک زندگی کاربران تبدیل شده است. در میان فعالیتهای مختلف، خرید آنلاین و اینترنتی با ۵۷.۱ درصد، بیشترین میزان استفاده را در یک سال گذشته داشته و در صدر فهرست خدمات اینترنتی قرار گرفته است.
پس از آن، استفاده از خدمات حملونقل آنلاین مانند اسنپ و تپسی با ۵۵.۵ درصد در رتبه دوم قرار دارد. همچنین ۳۷.۹ درصد کاربران از آموزش مجازی استفاده کردهاند.
در ادامه این فهرست، ۱۷.۹ درصد کاربران از خدمات رزرو بلیت، هتل و اقامتگاههای بومگردی بهره بردهاند و ۸.۹ درصد نیز از خدمات اینترنتی نظافت و تعمیرات استفاده کردهاند. سهم سایر فعالیتها نیز ۲.۱ درصد بوده است. در این میان، تنها ۶.۲ درصد کاربران اعلام کردهاند طی یک سال گذشته هیچیک از این خدمات را از طریق اینترنت دریافت نکردهاند.

این پیمایش همچنین میزان اثرگذاری پلتفرمهای دیجیتال داخلی در رفع نیازهای روزمره کاربران را بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد ۲۷.۸ درصد کاربران اثرگذاری این پلتفرمها را «کم» و ۲۶.۳ درصد نیز «تا حدودی» ارزیابی کردهاند.
از سوی دیگر، ۱۹.۵ درصد کاربران معتقدند این خدمات تأثیر «زیاد» و ۸.۱ درصد نیز تأثیر «خیلی زیاد» در رفع نیازهای روزانه آنها دارند. در مقابل، ۱۸.۲ درصد گفتهاند پلتفرمهای داخلی هیچ نقشی در تأمین نیازهای روزمره آنها ندارند و ۰.۱ درصد نیز پاسخی به این سؤال ندادهاند.

بر این اساس، در مجموع ۴۶ درصد کاربران میزان اثرگذاری پلتفرمهای داخلی را کم یا صفر ارزیابی کردهاند، در حالی که ۲۷.۶ درصد برای این خدمات اثرگذاری زیاد یا بسیار زیاد قائل هستند؛ موضوعی که نشان میدهد اگرچه خدمات دیجیتال داخلی در سالهای اخیر جایگاه قابل توجهی در زندگی کاربران پیدا کردهاند، اما همچنان از نگاه بخش قابل توجهی از کاربران، ظرفیت ارتقای کیفیت و کارآمدی آنها وجود دارد.
منبع: فارس