روضه خوانی

روضه‌های خانگی یکی از مهم‌ترین جلوه‌های عزاداری محرم است. این مراسم بیشتر در ساعات اولیه صبح و در خانه‌های مختلف برگزار می‌شود، خانه‌‌هایی که سالیان دراز است میزبان عزاداران حسینی است. محرم برای مردم مشهد تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه بخشی از زندگی و هویت نسل‌های گذشته آن است. مردمی که پای این منبرها درس آزادگی، ایثار و وفاداری آموخته‌اند و برای مظلومیت شهدای کربلا اشک می‌ریزند. خانه‌های قدیمی اطراف حرم مطهر رضوی سال‌های سال است که در ایام محرم و صفر میزبان عزادارانی هستند که با برپایی روضه‌های خانگی، سنت‌های دیرینه سوگواری را زنده نگه داشته‌اند. سنتی که به‌ویژه در روضه‌های صبحگاهی جلوه‌ای ویژه پیدا ‌کرده و علاوه بر عزاداری، پیوندهای اجتماعی را در زنده نگاه داشته است.

خانه سادات خوشرو یکی از قدیمی‌ترین عزاخانه‌های امام حسین (ع) در شهر کرمان است. مرحوم سید حسین خوشرو بیش از یک قرن قبل در منزل قدیمی خود سبک و سیاق روضه‌های سنتی را برگزار می‌کرده است. امروزه فرزندان آن مرحوم همه ساله ۱۴ روز اول ماه محرم را به مراسم عزاداری سید الشهدا می‌پردازند و در این سبک روضه خوانی محور بوده و منابر و مداحی در زمان‌های کوتاه نیم ساعته برگزار می‌شود. خانه سادات خوشرو در یکی از محلات قدیمی شهر کرمان (محله خواجه خضر) قرار گرفته و قدمت این خانه به دوران پهلوی می‌رسد و در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

روضه‌خوانی جانسوز مهدی رسولی در جمع سوگواران حسینی (ع) حاضر در جوار محل شهادت قائد شهید انقلاب را مشاهده می‌کنید.

خانه تاریخی شیخ الاسلام به عنوان یادگاری بجای مانده از دوره معماری صفوی و نیز قاجاری است. این بنا در منطقه چهارباغ اصفهان واقع شده است. ساخت اولیه بنا درزمان صفویه انجام شده و هدیه شاه عباس به دخترش «سرو قدخانوم» و دامادش «محقق سبزواری» از علمای بزرگ دوره صفوی است. این خانه در زمان قاجار بعنوان مرکزی جهت انجام کار‌های مدعی العموم و مرکزی شبیه دادگستری و در زمان رضا شاه توسط «شیخ الاسلام» تبدیل به شهرداری شد ولی از دوره صفویه سالی دوماه مراسم عزاداری امام حسین (ع) در آن برگزار می‌شد. خانه تاریخی شیخ الاسلام به عنوان یادگاری بجای مانده از دوره معماری صفوی و نیز قاجاری است. این بنا در منطقه چهارباغ اصفهان واقع شده است. ساخت اولیه بنا درزمان صفویه انجام شده و هدیه شاه عباس به دخترش «سرو قدخانوم» و دامادش «محقق سبزواری» از علمای بزرگ دوره صفوی است. این خانه در زمان قاجار بعنوان مرکزی جهت انجام کار‌های مدعی العموم و مرکزی شبیه دادگستری و در زمان رضا شاه توسط «شیخ الاسلام» تبدیل به شهرداری شد ولی از دوره صفویه سالی دوماه مراسم عزاداری امام حسین (ع) در آن برگزار می‌شد. برپایی عزاداری امام حسین (ع) در این ساختمان تا زمان رضاشاه ادامه داشت و پس از منع عزاداری در آن زمان، مردم بصورت مخفیانه در قسمت پشت ساختمان عزاداری می‌کردند.

محرم امسال با تمام محرم‌هایی که از سر گذرانده‌ایم فرق می‌کند. دلمان چینی بند خورده است. به یک اشاره، ترک تازه‌ای برمی دارد. کاش یک نفر به گوش روضه خوان‌ها برساند امسال با ملاحظه بیشتری مقتل بخوانند.

مادرجان نذر داشت هر سال دهه اول محرم بساط روضه امام حسین (ع) را درخانه پهن کند. از یک ماه پیشش هم به دنبال تدارک آن بود.

شهر مشهد امروز (۲۴ اسفند ۱۴۰۴) میزبان پیکر مطهر شهید «محمد شیرازی»، رئیس‌دفتر نظامی رهبر شهید انقلاب، است. روضه‌خوانی مهدی رسولی، مداح اهل‌بیت(ع)، بر پیکر شهید شیرازی در حرم مطهر امام‌رضا(ع) را در ادامه ببینید.

استاد حوزه و دانشگاه در نشست خبری فراخوان ملی «نقطه سر خط» با انتقاد از کمبود پژوهش‌های علمی درباره هیئت، مداحی و روضه گفت: این پدیده عظیم فرهنگی نیازمند تبیین نظری عمیق و ورود جدی حوزه و دانشگاه است.

شورای هماهنگی شبکه‌های هیأت و تشکل‌های دینی کشور، شعار مشترک هیأت‌های مذهبی در ایام فاطمیه سال ۱۴۰۴ را «رَمز پیروزی ما یا زهراست» اعلام کرد.

احساس می‌کنم ته تمام کوچه‌های جهان، بن‌بست است. هیچ راه گریزی نیست. غم، احاطه‌مان کرده. دعای مادر، اجابت شده. توی سکوت شب، تابوت از میانه کوچه خاکی می‌گذرد و پشت سر، خانه خالی است.

لحنش هیچ‌وقت به اصرار نمی‌افتد. با همان آهنگ شمرده‌ای که از نجف با خود آورده، صفحه‌به‌صفحه پیش می‌رود. «آیت‌الله محمدحسین سیبویه حائری» مقتل‌خوانی را به استاندارد برمی‌گرداند.

استاد محمود فرشچیان هنرمند برجسته نگارگری ایران به همراه همسرش در کارگاه ساخت ضریح مطهر حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) حضور یافتند و هم‌زمان با برگزاری مراسم روضه‌خوانی برای اهل بیت(ع) گریستند.

برپایی روضه خانگی برای اباعبدالله از گذشته زینت‌بخش خانه‌ها در ماه‌های محرم و صفر بوده است. برگزاری این روضه‌ها محدود به روزهای عزاداری نبود و در تمام ایام سال یا سال‌ها در یک روز خاص در هفته یا ماه برگزار می‌شدند. برپایی روضه خانگی برای قدیمی‌ها آنقدر اهمیت داشت که هیچ چیز مهمتر از آن نبود و امکان نداشت خانه خود را از برکت برپایی روضه محروم کنند. براساس برخی نقل‌های تاریخی، رضاشاه در سال ۱۳۱۴ برگزاری مجالس عزاداری در مساجد و تکایا را ممنوع کرد و به همین دلیل روضه خانگی بین مردم رواج یافت. روضه خانگی به دلیل سادگی در برگزاری طرفداران زیادی دارد.

امسال هم برای سومین سال متوالی سفره حضرت رقیه (س) همزمان با شب شهادت سه ساله کربلا در مشهد برگزار شد و ۵ هزار عاشق حسینی میهمان این خوان کرم شدند.

کوچه «دانشگاه ۵» برخلاف بسیاری از کوچه‌های قدیمی مشهد، پس از انقلاب به دلیل رونق مجالس امام‌حسین (ع) رشد جمعیت داشته است.

گرچه نقل است و‌  می‌شنوم که  آپارتمان نشینی روضه‌های خانگی را  کمتر کرده و  غالبا خانواده‌ها برای عزاداری می‌روند حسینیه و  مسجد، اما هنوز در  برخی محله‌های شهر مشهد، محرم که‌  می‌شود، در  خانه‌ها باز  است.

به همت مدیریت زائران غیرایرانی آستان قدس رضوی، مراسمی با عنوان «مارأیت إلا جمیلاً» با حضور بانوان عرب‌زبان از کشور‌های مختلف، در حرم مطهر رضوی برگزار شد.

روضه‌های خانگی، فضای معنوی و صمیمانه‌ای دارند و می‌توانند به‌خوبی اعضای خانواده و دوستان یا یک محله را دورهم جمع کنند. در این جمع‌شدن‌ها برکت‌های زیادی وجود دارد که نخستین آنها، تقویت پیوند‌های عاطفی بین اعضای یک خانواده یا یک محله است.

درباره تاریخ و پیشینه روضه‌خوانی در ایران و خراسان که قدمتی هم عصر دوره صفوی دارد.

برنامه‌های جنبی در ایستگاه‌های صلواتی مشهد نظر شهروندان را جلب کرده است. نقطه به نقطه شهر چراغی روشن است. روشنایی که جاذبه‌ای برای شهروندان مشهدی شده و آن‌ها را دور هم جمع می‌کند. روشنایی که فعالیت موکب‌ها را نوید می‌دهد. مردم بعد از اینکه مجالس روضه تمام می‌شود، خود را به موکب‌ها می‌رسانند دلشان را می‌سپارند به نوایی که از بلندگو‌ها پخش می‌شود. اما موکب‌ها در این سال‌های اخیر رویه متفاوتی پیدا کردند. در موکب‌ها فقط کام عزاداران‌تر نمی‌شود، آنها از برنامه‌های دیگری که در موکب‌ها تدارک دیده شده بهره میبرند. مثل موکب روضه الشهدا که چند سالی است برای شهروندان مشهدی برنامه‌های متفاوتی دارد. موکب روضه الشهدا بیرق عزای سیدالشهدا (ع) را در میدان فلسطین برافراشته است.