به گزارش شهرآرانیوز، ادبیات فارسی، بهویژه متون کهن آن، گنجینهای غنی از فرهنگ، تاریخ و اندیشههای عمیق ایرانیان را در بر دارد. این میراث ارزشمند نهتنها بازتابدهنده هویت ملی ماست، بلکه پلی است میان نسلهای گذشته و آینده. با این حال، در دنیای مدرن و پرشتاب امروزی، بهویژه در میان نسل جوان، توجه به این میراث گرانبها کمرنگ شده است.
شناخت ادبیات کهن فارسی برای نسل جدید از چند جنبه حائز اهمیت است، نخست اینکه ادبیات هویت ملی و فرهنگی ماست. ادبیات کهن، بازتابدهنده ارزشها، باورها و آرمانهای ایرانیان در طول تاریخ است. آشنایی با این متون، به تقویت هویت ملی و درک عمیقتر از ریشههای فرهنگی کمک میکند.
ادبیات کهن تعلیم و تربیت اخلاقی در بطن خود جای داده است. بسیاری از متون کهن فارسی، همچون آثار عرفانی و حماسی، حاوی درسهای اخلاقی و حکمتآموزی هستند که میتوانند در تربیت نسل جوان مؤثر باشند.
غنای زبانی یکی از مهمترین ویژگیهای این زبان است. مطالعه ادبیات کهن، دایره واژگان و توانایی زبانی را افزایش داده و به درک بهتر از زیباییها و ظرافتهای زبان فارسی منجر میشود.
با وجود اهمیت بالای ادبیات کهن، دلایلی وجود دارد که باعث شده نسل جدید کمتر به این میراث توجه کند. تغییرات سبک زندگی، گسترش فناوری و رسانههای دیجیتال، الگوهای مصرف فرهنگی را تغییر داده و توجه جوانان را به محتوای سریع و سطحی معطوف کرده است.
نحوه آموزش ادبیات و زبان فارسی یکی دیگر از دلایل مغفول ماندن آن پر میان نسل جدید است. روشهای سنتی و خشک در آموزش ادبیات، جذابیت این متون را برای دانشآموزان کاهش داده و ارتباط آنان را با این آثار کمرنگ کرده است.
لازم است به این نکته اشاره کنیم که زبان پیچیده و قدیمی متون کهن، بدون تفسیر و توضیح مناسب، میتواند برای نسل جدید دشوار و خستهکننده باشد.
برای ترویج و معرفی ادبیات فارسی، برنامههای متعددی تولید شده است برخی برنامهها با هدف معرفی شعر و نثر فارسی تولید شدهاند، اما ممکن است به دلیل عدم جذابیت بصری و محتوایی، نتوانسته باشند مخاطبان جوان را جذب کنند.
برگزاری مسابقات شعرخوانی و داستاننویسی، اگرچه مفید است، اما به دلیل محدودیت در دسترسی و شرکتکنندگان، تأثیر گستردهای نداشته است.
اقتباس از آثار ادبی در قالب فیلم و نمایش، میتواند راهی مؤثر برای معرفی این متون باشد، اما تعداد این تولیدات محدود بوده است.
با توجه به چالشهای مذکور، نیاز به برنامههایی احساس میشود که بتوانند با رویکردی نوین و جذاب، ادبیات فارسی را به نسل جدید معرفی کنند. برنامه «دونقطه» با تهیهکنندگی مجید ظریف و اجرای نیما کرمی، تلاشی در این راستا است.
این مسابقه تلویزیونی که از ۴ فروردین ۱۴۰۴ در ۶۴ قسمت هرشب ساعت ۲۳ از شبکه دو سیما پخش میشود، رقابتی بین ۳۲ گروه دختران و ۳۲ گروه پسران از سراسر کشور است و سعی دارد با روشی جذاب، زمینه یادگیری مفاهیم زبان و ادبیات فارسی را برای مخاطبان فراهم کند.
ادبیات کهن فارسی دارای ویژگیهایی است که میتواند برای نسل جدید جذاب باشد. آثاری مانند شاهنامه فردوسی، سرشار از داستانهای حماسی و ماجراجویی است که میتواند برای جوانان جذاب باشد.
موضوعاتی مانند عشق، اخلاق، عرفان و حکمت در ادبیات کهن، همچنان برای انسان معاصر قابل تأمل و جذاب است. زبان فاخر و موسیقایی این متون، زیبایی خاصی دارد که میتواند حس زیباییشناسی مخاطب را تقویت کند.
برای جذب نسل جدید به ادبیات کهن، میتوان اقدامات مختلفی را انجام داد.
تولید اپلیکیشنها، بازیهای رایانهای و محتوای دیجیتال مبتنی بر متون کهن، میتواند جذابیت این آثار را افزایش دهد.
ساخت فیلمها، سریالها و تئاترهای مبتنی بر داستانهای ادبیات کهن، میتواند ارتباط بهتری با مخاطب برقرار کند.
تدریس خلاقانه و تعاملی ادبیات کهن در مدارس و دانشگاهها، میتواند علاقهمندی دانشآموزان و دانشجویان را افزایش دهد.
در نهایت، ادبیات کهن فارسی میراثی است که نهتنها گذشته ما را روشن میکند، بلکه میتواند راهنمایی برای آینده باشد، با بهرهگیری از روشهای خلاقانه و نو.
منبع: تسنیم