امام شهید انقلاب آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای، از عالمان برجستهای بود که فارغ از مقام سیاسی، بهعنوان یک فقیه و مرجع تقلید و متفکر و صاحبنظر بزرگ اسلامی، نهتنها در رشد فهم و معرفت دینی مردم نقش بزرگی ایفا کرد، بلکه توانست در آن، جهشی چشمگیر ایجاد کند. او از مشهد و از جوار امامرضا (ع) برخاست و در مشهد نیز درکنار امام رئوف (ع) آرام گرفت. تأثیر امامرضا (ع) و سیره و معارف رضوی بر تفکر و شخصیت شهید آیتاللهالعظمی خامنهای، بسیار مهم و قابلتوجه است.
همانگونه که امامرضا (ع) در عهد خود با بهرهمندی از تمام لحظات و تبدیل چالشهای پیشروی امامت و تشیع به فرصت در عهد استکبار خلافت مأمون، به نقطه عطف در تاریخ شیعه تبدیل شد و معرفت و معارف را جهش بخشید و درک تازه و عمیقتری از امر ولایت و امامت ایجاد کرد، حضرت آیتاللهالعظمی شهید سیدعلی خامنهای نیز با اقتدا به سیره ثامنالحجج (ع)، موجب ارتقا و جهش در ادراک و معرفت دینی مردم ایران شد.
تعبیر و توصیه به «جهش» در بیانات امام شهید انقلاب، بهخصوص در سالهای اخیر، در حوزههای گوناگون مورد تأکید قرار میگرفت؛ چراکه ایشان راه غلبه بر عقبماندگیها و کاستیها و تبدیلشدن ملت ایران و جهان اسلام را به الگو، «جهش» در تمام حوزهها میدانستند. ایشان بر این باور بودند که پیمودن مسیر رشد و پیشرفت بهصورت عادی درکنار سرعت تحولات و اقدامات رقیبان و دشمنان، کمک چندانی نخواهد کرد و رضایتی بهدنبال نخواهد داشت.
در نگاه خامنهای شهید همانطور که پیروزی نهضت اسلامی و وقوع انقلاب اسلامی، خود یک «جهش» اساسی در تاریخ ایران، اسلام و تشیع و بلکه تاریخ معاصر جهان بود، زمینهساز اصلاح و تغییر و رشد در ایران شد؛ تداوم مسیر و نیز فائق آمدن بر نارساییهای تاریخی و ملی و دینی با «جهش» در معرفت و عمل، ممکن است.
در طول حیات و دوره حکمرانی قائد شهید امت، بخشی از ناظران و تحلیلگران، راهحل توسعه همهجانبه ایران را توجه به برخی الگوهای خارجی در شرق و غرب میدانستند؛ چراکه آنان توانسته بودند تأثیرات شگرفی بر دیگر ملل از لحاظ اقتصادی و فرهنگی بگذارند. اما رهبر شهید انقلاب ضمن اذعان و حتی تأکید بر استفاده از تجارب شرق و غرب در علم و فناوری، مصمم بودند که نقطه عزیمت و جهش ملت ایران را بر معرفت دینی و اسلام ناب، بنا کنند و آموزههای قرآن و اهلبیت (ع) را برای باور به ضرورت «جهش» لازم میدانستند.
نگاهی به بیانات و دیدگاههای ایشان درباره دو نمونه از مسائل اسلامی یعنی سیره و معارف رضوی و همچنین فرهنگ مهدوی و انتظار، نقش ایشان در ایجاد جهش در معرفت دینی را آشکارتر میسازد.
یکی از معروفترین تعابیر رهبر شهیدمان درباره امامرضا (ع)، این جملات است: «پیام زندگی علیبنموسیالرضا (ع) چیست؟ ما که نباید فقط به مرقد امام علیبنموسیالرضا اظهار ارادت کنیم؛ او امام ماست، زندگی او برای ما درس است، از زندگی او باید درس بگیریم؛ زندگی او برای ما یک پیامی دارد، آن پیام چیست؟
من آن پیام را در یک کلمه خلاصه میکنم؛ بدانید پیام زندگی پرماجرای علیبنموسیالرضا (ع) به ما، عبارت است از مبارزه دائمی خستگیناپذیر.» این دیدگاه نشان میدهد که رهبر شهیدمان سیره امامرضا (ع) را یک الگوی فراگیر برای تمام مراحل حیات فردی و اجتماعی و سیاسی میدانستهاند.
ایشان در سخنرانی تاریخی خود در کنگره جهانی حضرت رضا (ع) که جهشی در معارف و کلام امامیه بعد از انقلاب اسلامی بود، تصریح میکنند: «ما اگر بخواهیم یک حکومت اسلامی بهوجود بیاوریم، امکان ندارد بدون اینکه مردم را با معارف دینی آشنا کرده باشیم، بتوانیم امید داشته باشیم که یک حکومت بهوجود بیاید، بنابراین اول کار این است که معارف دینی به مردم تعلیم داده بشود.»
در این راستا، رهبر شهید انقلاب با نگاه به آینده در مسیر ایجاد جهش در ادراک و عمل دینی مردم میگویند: «اولین درس عملی، موضوع [مهدویت]این است که نابود کردن بنای ظلم در سطح جهان، نهفقط ممکن است، بلکه حتمی است... انسانهای مأیوس نمیتوانند هیچ حرکتی در راه اصلاح انجام دهند. آن چیزی که انسانها را وادار به کار و حرکت میکند، نور و نیروی امید است.
اعتقاد به مهدی موعود، دلها را سرشار از نور امید میکند. برای ما که معتقد به آینده حتمی ظهور مهدی موعود (عج) هستیم، این یأسی که گریبانگیر بسیاری از نخبگان دنیاست، بیمعناست. ما میگوییم نهخیر، میشود نقشه سیاسی دنیا را عوض کرد؛ میشود با ظلم و مراکز قدرت ظالمانه، درگیر شد و در آینده نهفقط این معنا امکانپذیر است، بلکه حتمی است.»